هنرمند / Artist

هنرمند، عنوانی است که همواره جایگاه ویژه‌ای به خالق آثار هنری در میان جوامع بشری، در طول تاریخ داده است. در این مدخل قصد داریم به بررسی این مفهوم بپردازیم. در دوران معاصر این اصطلاح بدین دلیل که هنرمند، «آفریننده هنر» است، از سایر گروه‌ها در مشاغل مختلف متمایز شده است؛ و به طور ویژه مورد بررسی قرار گرفته می‌شود. ما نیز در این مطلب ابتدا با استناد به سنت زیبایی‌شناسی غرب و دائره‌المعارف زیبایی‌شناسی (زیر نظر مایکل کلی)، از منظر تاریخی و جامعه‌شناسی به تبیین این مفهوم می‌پردازیم. سپس هنرمندانی که در طی این سال‌ها در مجموعه‌ حرفه: هنرمند، به آنها پرداخته‌ایم را معرفی خواهیم کرد. همچنین در ادامه می‌توانید مقالاتی که پیرامون این هنرمندان تدوین شده‌اند را مشاهده کنید.

آنچه در این صفحه می‌خوانیم:

هنرمند کیست؟

هنرمندان ایرانی در حرفه: هنرمند

هنرمندان خارجی در حرفه: هنرمند

دوریس سال‌سدو / Doris Salcedo/ نقد هنری/ نقد هنرمند/ هنر اجرا/ چیدمان

دوریس سال‌سدو / Doris Salcedo

الکس کلویل، نقاشی، رئالیسم، تاریخ نقاشی غرب، نقاش

الکس کلویل Alex Colville

چهره‌ی فصل: علی‌اکبر صادقی در ویژه‌نامه آرت و کرافت حرفه: هنرمند شماره‌ی 81 / زمستان 1401

چهره‌ی فصل: علی‌اکبر صادقی

Walker Evans/ واکر اونز، واکر اوانز، واکر ایوانز، تاریخ آمریکا، نظریه عکاسی، عکاسی معاصر

واکر اونز/ Walker Evans

شهلا حسینی، نقاش، نقاش زن، نقاشی، گالری سیحون

شهلا حسینی

عکسی از علی گلستانه در کارگاهش.

علی گلستانه ۱۳۱۹

منصور قندریز، نقاشی معاصر ایران، نقاشی

پنجره‌ی ما: منصور قندریز ۴۴-۱۳۱۴

رابرت هاوزر / Robert Hausser

پنجره‌ی همسایه: رابرت هاوزر (۱۹۲۴)

مسعود اسکندری / مهران مهاجر/فرهاد فخريان

پنجره‌ی ما: سه نفر روی نیمکت (مهران مهاجر، مسعود اسکندرى و فرهاد فخریان)

ادوارد هاپر، Edward Hopper، نقاش مدرن

پنجره‌ی همسایه: ادوارد هاپر (Edward Hopper) / 1967-1882

سیندی شرمن، Cindy Sherman، عکاسی معاصر/عکاسان معروف زن/ عکاسی هنری

پنجره‌ی همسایه: بانو ناپدید می‌شود

مارک تانسی / Mark Tansey/ هنر معاصر ایران/نقاش پست مدرن/نقاشی پست مدرن

پنجره‌ی همسایه: مارک تانسی ( – ۱۹۴۹)

هنرمند کیست؟ بررسی مفهوم «هنرمند» از منظر تاریخی

مفهوم «هنر» و فعالیت «آفرینش اثر هنری» از پیش‌شر‌ط‌های درک کیستی هنرمند است. جملاتی از این دست که هنرمند در آثار هنری خود زندگی می‌کند؛ یا اثر هنری بیانگر نظرگاه یک هنرمند است را بسیار شنیده‌ایم؛ این جملات حکایت از آن دارد که قرارگرفتن عنوان «هنرمند» در کنار نام شخص خالق یک اثر، مهر تاییدی بی‌چون و چرا است بر اثر هنری او به عنوان نتیجه و دست‌آورد یک ذهن خلاق، اصیل و منحصربه‌فرد. در واقع این عنوان به یک اثر هنری فردیت می‌بخشد.

فردیت در آثار هنری محصول ذهن اصیل، منحصربه‌فرد و همراه با خلاقیت، وجه مشخص هنرمند واقعی

می‌توان گفت که ذهنی اصیل و خلاق در پدیدآمدن اثری منحصربه‌فرد، نقشی اساسی دارد. از اوایل دوران مدرن تا به امروز منتقدان و بازار هنر با این نگرش هنرمندان را از یکدیگر متمایز می‌کردند. این حکم و الگو که اثر هنری محصول ذهن اصیل است، از دوران شکوه یونان به بعد برای تشخیص هنرمند واقعی مورد قبول فرهنگ غرب بوده است. از این جهت، مفهوم مدرن هنرمندان واقعی که در رنسانس ایتالیا زاده شد، دربرگیرنده مفهوم اثر هنری اصیل است. این دو مفهوم نشان‌دهندۀ نوعی رابطۀ دیالکتیکی میان پدیدآورنده و موضوع هنر است.

نظام ارزش‌گذاری جهت داوری و تشخیص اثری هنری واقعی در سنت هنری غرب را می‌توان بر پایه همین حکم نظری فوق که در پی بی‌همتایی و یگانگی در آثار یک هنرمند یکتا است، ردیابی کرد.

بررسی مهارت و سبک جهت تعیین خصوصیات مجموعه آثار یک هنرمند

در یک اثر هنری، بویژه در مورد هنرهایی چون نقاشی، مجسمه‌سازی و طراحی، هر نوع نشان، ردّ و ویژگی که صرفا منحصر به خالق آن اثر باشد، به عنوان «مهارت» هنرمند یاد می‌شود.در بررسی اثر هنری به ویژگی‌هایی که در بیشتر آثار تولیدشده مشترک است، توجه می‌شود.
مونالیزا-اثر-لئوناردو-داوینچی-هنرمند-دوران-رنسانس

مونالیزا، لئوناردو داوینچی، قرن ۱۶م.

تعیین خصوصیات مجموعه آثار یک هنرمند بر اساس مهارت او سبک آن هنرمند نامیده می‌شود. ویژگی مهم سبک، پدیدآوردن و سازماندهی خلاقانه و بی‌مانند آثار هنری توسط خالقی منحصربه‌فرد است. به گونه‌ای که بتوان شیوۀ تکوین‌یافتۀ خالق این آثار را در طی زمان و دوران هنری او بررسی کرد. بدین معنی که بر اساس تقویم زیستی پدیدآورندۀ آثار، بتوان زمان ساخته شدن یک اثر هنری را در دوران زیست او تشخیص داد.

تنطیم مجموعه آثار آفریننده هنری، بر اساس سیر زمانی زندگی او، به هر یک از آثارش این امکان را می‌دهد تا به رویدادهای تاریخی و تجربۀ زیسته‌اش مرتبط شوند. بعلاوه این نوع تدوین آثار، بطور سنتی شکل‌گیری نوعی از تاریخ هنر بر اساس مدل زیست‌شناختی در طول زمان زندگی خالق آثار را امکانپذیر می‌کند. بدین معنا که بررسی زندگی آفرینندۀ آثار از ابتدا تا مرگ او، امکان برداشتی معنادار از آثارش را فراهم می‌کند. این برداشت همان توضیح سبک وی از ابتدا تا انتهای فعالیت هنری‌اش است.

این نوع الگوی نوشتن دربارۀ یک هنرمند را می‌توان در زندگی‌نامه‌هایی که از رنسانس تا به امروز تدوین شده‌اند مشاهده کرد. با شکل‌گیری تاریخ هنر در اواخر قرن هفدهم، شکلی حرفه‌ای‌تر و جدیدتر از نوشتن درباره‌ی خالقان آثار هنری تکوین یافت. این نوع جدیدتر از همان الگوی زندگی‌نامه‌ای در دوران رنسانس تبعیت می‌کند. با این تفاوت که با یک فهرست منطقی و بر اساس زمان، آثار هنرمند را با زندگی و رویدادهای زیستی او مرتبط و منطبق می‌سازد. در ادامه به توضیح و دلایل شکل‌گیری این نوع تدوین تاریخ هنر می‌پردازیم.

الگوی نگارش تاریخ هنر بر اساس زندگی نامه هنرمند پس از تحقیقات باستان‌شناسی وینکلمان

دیدگاه شی مادی که در مباحث باستان‌شناسی اهمیت دارد و آغازگر آن وینکلمان بوده است، بر شکل‌گیری الگوی تاریخ هنر بر اساس حیات (bio) و زندگی زیستۀ خالقان هنر، موثر بوده است. در این دیدگاه، موجودیت اشیا، یادمان‌ها و نگاره‌ها بدون توجه به زندگی فردی سازنده، طی مدت زمانی طولانی برجای می‌مانند. در نتیجه باستان‌شناسان این شی بازمانده از گذشته را بعنوان سندی تلقی می‌کنند که در رابطه با فرهنگ بوجودآورندۀ آن و نه فرد سازندۀ شی، گواهی بر حقیقت آن اجتماع و فرهنگشان است. براساس این تفسیر تاریخی، اشیا مهر و نشان متمایز اما بدون زمان را بر خود دارند که فارغ از مقصود سازندۀ آنهاست.

تصویری-از-یواخیم-وینکلمان-باستان شناس-نویسنده-تاریخ-هنر-و-هنرمند

یوهان یواخیم وینکلمان، تاریخ‌نگار آلمانی در قرن ۱۸م.

انسان‌شناسی از این نوع تفسیر از مصنوعات انسانی در باستان‌شناسی را برای تبیین محصولات یک قبیله یا گروه که نمی‌توان یک سازندۀ فردی را به آن نسبت داد، بهره گرفته است. اما امروزه با توجه به تعاریف جدید در بازار هنر این نوع دیدگاه توسط انسان‌شناسان فرهنگی، به چالش کشیده شده است. در این بازار سازندگان قومی و محلی معاصر، مفهوم اروپایی‌شدۀ خالق بمثابۀ هنرمند را به خود اختصاص می‌دهند. اما نسبت دادن اشیای برجای مانده از گذشتۀ دور بنام خالق آنها، مستلزم داشتن اطلاعات تاریخی از آن هنرمند است.

تاریخ هنر همواره وابسته به یادمان‌های برجای مانده از گذشته است که ارزش هنری دارند؛ همچنین براساس سنت شفاهی یا مکتوب که آثار منحصربه‌فرد را به زیست یا شرایط اجتماعی خالقانی خاص نسبت می‌دهند، مرتبط است. اینها پیش‌شرط‌های تدوین تاریخ هنر هستند؛ تاریخ هنری که به دنبال شناختن یادگارهای گذشتگان براساس سبک و نیز بافت تاریخی است. وابستگی مفاهیم هنر و هنرمند را در سنت اروپا می‌توان تا آثار مکتوبی که از قرن چهارم ق.م باقی مانده است، شناسایی کرد.

هنرمندان ایرانی در حرفه: هنرمند

نقاشان ایرانی

ابوالقاسم سعیدیعلی گلستانه
احمد امین‌نظرعلی‌اکبر صادقی
الهه حیدریفرشید ملکی
امید مشکسارفریدون غفاری
امین نورانیقاسم حاجی‌زاده
بابک اطمینانیمارکو گریگوریان
بکتاش سارنگ‌جوانبختمانی غلامی
ثمیلا امیرابراهیمیمنصور قندریز
حسام‌الدین رضاییمنوچهر صفرزاده
حسینعلی ذابحیمنوچهر یکتایی
شهره مهراننیکزاد نجومی
شیددلواحد خاکدان

‌‌عکاسان ایرانی

احمد عالیکاوه گلستان
اسماعیل عباسیمجید کورنگ بهشتی
بیژن بنی‌احمدمحسن راستانی
پیمان هوشمندزادهمهدی سیف‌الملوکی
تورج حمیدیانمهدی مقیم‌نژاد
جاسم غضبان‌پورمهدی منعم
حسن غفاریمهران مهاجر
دادبه بصیرمهرداد افسری
سارا شوقیمهرداد نجم‌آبادی
شهریار توکلیمیترا تبریزیان
عباس کوثریناصر حقیقی
عباس مرادینصراله کسرائیان
فرشید آذرنگیحیی دهقانپور
فریدون رهنمایوسف اسحاق‌پور
کاوه کاظمی 

مجسمه‌سازان ایرانی

حسین عمادشیرازه هوشیاری

هنرمندان هنر معاصر ایرانی

شیرین نشاطخسرو حسن‌زاده

هنرمندان خارجی در حرفه: هنرمند

نقاشان خارجی

اد نردروم

Odd Nerdrum

ریچارد دیبن کرن

Richard Diebenkorn

ادوارد هاپر

Edward Hopper

زیگمار پولکه

Sigmar Polke

آنتونی تاپیس

Antoni Tàpies

فرناندو بوترو

Fernando Botero

آنتونی لوپز گارسیا

Antonio López García

فریدا کالو

Frida Kahlo

آنسلم کیفر

 Anselm Kiefer

الکس کلویل

 Alex Colville

بالتوس

Balthus

گرهارد ریشتر

Gerhard Richter

پائولا رگو

Paula Rego

لوسین فروید

Lucian Freud

پیتر دویگ

Peter Doig

لوک تویمانس

Luc Tuymans

جف کونز

Jeff Koons

مارک تانسی

Mark Tansey

جورجو موراندی

Giorgio Morandi

مارک روتکو

Mark Rothko

دَنیل پیتین

Daniel Pitín

مارلین دوما

Marlene Dumas

دَن گراهام

Dan Graham

ویا سِل‌مینس

Vija Celmins

دیوید هاکنی

David Hockney

ویلهلم هامرس هوی

Wilhelm Hammers Hoy

رنه ماگریت

René Magritte

الیس نیل

Alice Neel

رون کیتای

R. B. Kitaj

یویین آگلو

Euan Uglow

عکاسان خارجی

ابلاردو مورل

Abelardo Morell

سایمون نورفولک

Simon Norfolk

ادوارد برتینسکی

Edward Burtynsky

سندی اسکاگلند

Sandy Skoglund

استیفن شور

Stephen Shore

سیندی شرمن

Cindy Sherman

امت گاوین

Emmet Gowin

کریستین بولتانسکی

Christian Boltanski

آندریاس گرسکی

Andreas Gursky

گراسیلا ایتوربیده

Graciela Iturbide

انسل ادمز

Ansel Adams

گریگوری کرودسون

Gregory Crewdson

ایلیا گاوین

Elijah Gowin

لورتا لوکس

Loretta Lux

باربارا کروگر

Barbara Kruger

مارتین پار

Martin Parr

پل گراهام

Paul Graham

مارک ریبو

Marc Riboud

جان فال

John Pfahl

مایکل برمانس

Michael Borremans

جف وال

Jeff Wall

مایکل کنا

Michael Kenna

جیمز نچوی

James Nachtwey

ماینور وایت

Minor White

دیوید لوینتال

David Levinthal

نیک برانت

Nick Brandt

رابرت ادمز

Robert Adams

نیکلاس نیکسون

Nicholas Nixon

رابرت هاوزر

Robert Häusser

واکر اِونز

Walker Evans

رالف گیبسون

Ralph Gibson

ویلیام اگلستون

William Eggleston

سالی مان

Sally Mann

یاسوماسا موریمورا

Yasumasa Morimura

مجسمه‌سازان خارجی

آنیش کاپور

Anish Kapoor

دوریس سال‌سدو

Doris Salcedo

هنرمندان هنر معاصر خارجی

آن کاوارا

On Kawara

مونا حاتوم

Mona Hatoum

الکساندر ملامید

Alexander Melamid

ویتاری کمار

Vitari Kumar

لورنا سیمپسون

Lorna Simpson

 

فرم و لیست دیدگاه

ارسال دیدگاه

۵۷ دیدگاه‌

  • حسین

    هنرمند واقعی یعنی کسی ‌که با هنرش و آثاری که خلق می‌کنه باعث تعالی مخاطب بشه. هنرمند واقعی یعنی کسی که با هنرش، مستقیم و غیرمستقیم ذهنیت و اندیشه‌‌اش رو بیان می‌کنه.

    پاسخ
  • جهان

    تو این جدول نوشتین هنرمندان هنر معاصر ایران؟ منظورتون دقیقا چیه؟ مثلاً علی گلستانه یا بابک اطمینانی معاصر نیستن؟

    پاسخ
    • لوگو نویسنده
      حرفه هنرمند

      با احترام دوست عزیز! نقاشانی که نام بردید معاصر هستند. اما معیار ما برای بخش هنر معاصر، هنرمندانی هستند که آثارشون در قالب‌های سنتیِ هنر مثل نقاشی و عکاسی و... نیست

      پاسخ
سبد خرید۰ محصول