هنر معاصر / Contemporary Art

«هنر معاصر» طی یک سلسله‌ مقالات در مجموعه‌‌ی حرفه: هنرمند، مورد بررسی قرار گرفته و به چیستی آن پرداخته شده است. در این بین جهت درک عمیق مسئله کوشیده‌ایم به‌ تفسیر نمونه‌های تصویری، هنرمندان و جنبش‌های هنری مرتبط با این مقوله بپردازیم. با توجه به هم‌‌پوشانی هر دو مضمون ذکرشده، تمام این مقالات در ذیل سه برچسب «هنر معاصر» و «هنرمندان معاصر جهان» و «هنرمندان معاصر ایران» قابل مشاهده است.

هنر معاصر چیست؟

اصطلاح «معاصر» (Contemporary) و مشتقات آن (هنر معاصر، معاصریت، و غیره) در جهان هنر امروز جایگاه و دلالت خاصی پیدا كرده است. به نحوی كه فكركردن در مورد خود این اصطلاح و دامنه‌‌ی پوشش آن برخی ویژگی‌های جهان هنر معاصر را بر ما آشكار می‌كند.

اندیشیدن به مضمون این واژه در همان گام‌های نخست ما را با نوعی ناسازه یا تناقض رو‌برو می‌كند. تناقضی كه اتفاقا برخی ویژگی‌های تاریخی خاص صحنه‌‌ی هنر چند دهه‌ اخیر را آشكار می‌سازد. زیرا این اصطلاح، چنان‌كه از عنوان مشخص است، بناست به آن‌چه به امروز مربوط است، در آستانه‌‌ی تجربه‌شدن است و چه‌ بسا هنوز نامی ندارد، اشاره كند.

اما از سویی دیگر، این اصطلاح یک مفهوم رایج و جاافتاده‌ است. مفهومی كه موضوع سمینارها، پایان‌نامه‌‌ها و پژوهش‌های مختلف است. چنان‌كه ریچارد مایر با لحنی كنایی اشاره كرده است؛ بخش عمده‌‌ای از اشتیاق تحقیقاتی نسل جوان‌تر را به خود اختصاص می‌دهد. ظاهرا قرار است به‌عنوان مفهومی از جنس مفاهیم تاریخ‌‌ هنری با حدود و ثغور و تعریف و مصداق‌های روشن ایفای نقش كند. پس چگونه قرار است این دو نقش یا كاركرد با هم جمع شوند؟ به بیان دیگر، «تاریخ هنر زمان حال» چگونه چیزی است و چگونه قرار است هم‌زمان تجربه و نوشته شود؟ پس به راستی منظور از این اصطلاح چیست؟

ژان فیلیپ آنتوان، هنر معاصر، هنر معاصر چیست؟، امر معاصر، فلسفه‌ی هنر، نظریه‌ی هنری

تاریخمندی امر معاصر همین حالاست!/ ژان فیلیپ آنتوان/ نسترن صارمی

هنر معاصر، مجله اکتبر، امر معاصر، مجید اخگر، هنر معاصر چیست، فلسفه‌ی هنر

پرسش‌نامه‌ی مجله‌ی اکتبر درباره‌ی هنر معاصر (Contemporary art) / مجید اخگر

فرهنگ مصرفی/ جولیان استالابراس/ الهام آقاباباگلی

هنر معاصر، ویژگی های هنر معاصر، صالح نجفی، هنر مفهومی

توپولوژی هنر معاصر/ بوریس گرویس/ صالح نجفی

جولیان استالابرس، فردریک جیمسون، هنر معاصر، مبانی نظری هنر معاصر، جامعه‌شناسی هنر

هنر نخبه در عصر پوپولیسم/ جولیان استالابراس/ نغمه یزدان‌پناه

آرتور دانتو، هانس بلتینگ، هنر مدرن، هنر پسامدرن، تاریخ هنر

مدرن، پسامدرن و معاصر/ آرتور دانتو/ مهدی حبیب‌زاده

هنر معاصر چیست؟ خصایص هنر معاصر، هنر جدید

سبک؟ شیوه‌ی بیان؟ آگاهی تاریخی؟ – «هنر معاصر» چیست؟

ویلیام کنتریج، William Kentridge، هنر معاصر آفریقا، هنر معاصر

کشف ویلیام کنت‌ْریج/ سردار تونیچ/ مهدی فیاضی‌کیا

ریچارد کرنی - گلنار نریمانی - هنر و سیاست - 11 سپتامبر و هنر آمریکا - کانت و امر والا - مبانی فلسفه ی کانت - زیباشناسی کانت - امر والا

درباره‌ی وحشت و ترور/ ریچارد کِرنی / گلنار نریمانی

امر والا، امروالا، مجید اخگر، بارنت نیومن

امر والا اکنون است / بارنت نیومن / مجید اخگر

آنری میشو، رابرت اسمیتسون، آنیش کاپور، هنر مکان ویژه، هنر معاصر / فصلنامه 69

امر والا و هنر معاصر (آنری میشو، آنیش کاپور، تاسیتا دین و رابرت اسمیتسون)

هنرمندان هنر مفهومی/لارنس واینر/جوزف بویز/جف کونز/آثار کانسپچوال/ فصلنامه 1

هنرمندان هنر مفهومی

تعریف هنر معاصر

با توجه به اینکه هنر معاصر به عنوان یک زبان هنری، همواره در حال تکامل است، دسته بندی آن به سبک‌ها و اصطلاحات مشخص، امری است دشوار و حتی در مواردی ناممکن.

این واژه درواقع برای توصیف زبان هنری در دوران حاضر استفاده می‌شود. زبانی که تنوع، کثرت، نوآوری و خلاقیت از ویژگی‌های بارز آن است. در تعریفی جامع‌تر شاید بتوان این مورد را هم اضافه کرد که هنر در عصر حاضر با دورشدن از قواعد سنتی و پیشین، می‌کوشد به بیانی بدیع دست یابد.

برای دستیابی به یک تعریف جامع از هنر در دوران حاضر، توجه به تأثیرات فرهنگی و اجتماعی و رویدادهای سیاسی در دنیای معاصر اهمیتی ویژه دارد.

درواقع رویدادهای هنری در عصر حاضر نمایان‌گر بسترهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی خود هستند. باتوجه به این نکته، هنر در دوران معاصر را نمی‌توان به یک سبک یا ایدئولوژی خاص محدود کرد.

هنرمندان معاصر می‌کوشند با ارائه‌ی شیوه‌های متنوع هنری همچون نقاشی، مجسمه‌سازی، پرفورمنس، اینستالیشن و غیره، مرزهای سنتی در بیان هنری را جابجا کنند. آنچه که در هنر معاصر بحث برانگیز است، به چالش کشیدن مفاهیم زیبایی‌شناسی سنتی و اصطلاح «زیبایی» است. چراکه این بیان هنری با طیف گسترده‌ای از مفاهیم همچون هویت، جهانی شدن، تغییرات اقلیمی و غیره سر و کار دارد.

یکی دیگر از جنبه‌های مهم این پدیده‌ی هنری، میان رشته‌ای بودن آن است. هنرمندان اغلب با بهره‌گیری از عناصر فناوری و مفاهیم سیاسی یا جامعه‌شناسی، مرزهای بین هنر و سایر رشته‌ها را درهم‌تنیده و بر پیچیدگی این پدیده افزوده‌اند.

تاریخ هنر معاصر

در این بخش قصد داریم به برخی از تحولات جریان‌ساز در اواسط قرن بیستم تا اوایل قرن بیست و یک بپردازیم. از آنجا که اواسط قرن بیستم هنرمندان به دنبال رهایی از قواعد و چارچوب‌های رایج در هنر بودند، می‌توان این دوران را بزنگاهی مهم در تاریخ هنر دانست. همین امر باعث شده است تا آن را با پیچیدگی‌های فوق الذکر مواجه کند.

اکسپرسیونیسم انتزاعی

اکسپرسیونیسم انتزاعی به عنوان یک جنبش محوری در دهه های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ ظهور کرد. از هنرمندان برجسته این جریان می‌توان به جکسون پولاک و ویلیام دکونینگ اشاره کرد. این هنرمندان بیش از آنکه به نتیجه‌ی نهایی اثر هنری توجه کنند، بر روند تولید اثر تمرکز داشتند. این موضوع در تقابل با اصول هنری سنتی قرار داشت.

پاپ‌آرت

در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ با ظهور هنر پاپ، فرهنگ مصرفی و توجه به رسانه‌های جمعی اهمیتی ویژه یافت. هنرمندان این جنبش با بهره‌گیری از عناصر و اشیا مورد استفاده مردم و به‌کارگیری تصاویری از زندگی روزمزه‌ی عامه، قواعد سنت ۵۰۰ ساله اروپا را به چالش کشیدند. اندی وارهول و روی لیختن‌اشتاین از جمله این هنرمندان هستند.

مینی‌مالیسم

با ظهور مینی‌مالیسم در دهه‌ی ۱۹۶۰، سادگی و بی‌آلایشی، وجه اصلی هنر معاصر قرار گرفت. از جمله هنرمندان این سبک می‌توان به دونالد جاد و دن فلاوین اشاره کرد؛ که با به‌کارگیری رنگ‌های محدود و تأکید بر احجام هندسی کوشیدند بر کیفیت ذاتی متریال و فرم تمرکز کنند.

هنر مفهومی

در اواخر دهه ۱۹۶۰ و با ظهور هنر مفهومی، ایده‌ها و مفاهیم زیبایی‌شناسی سنتی اهمیت یافت. افرادی چون جوزف کوسوث و سول لوویت آثاری را خلق کردند که تفکر و مفهوم درون اثر از روند تولید آن یا ویژگی‌های بصری، اهمیت بیشتری داشت. از این جهت با عنوان «هنر مفهومی» در تاریخ هنر معاصر مطرح گشت و بر تحولات بعدی تأثیر به‌سزایی داشت.

فرم و لیست دیدگاه

ارسال دیدگاه

۲۳ دیدگاه‌

  • شاهین پورنادر

    من خلاصه مقاله آرتور دانتو رو خوندم و دیدم که به مسئله مرگ هنر اشاره میکنه! میگه که چطوری وقتی هنر موزه‌ها، دیگر هنر زنده شناخته نمی‌شد بنیان خلق آثار هنری دگرگون شد بخاطر اینکه هنر دیگر نمی‌توانست بازنمایی آن‌چه که دیده می‌شد باشد. این میتونه سوال بزرگی باشه در این راستا که آیا واقعا هنر قبل از این اتفاق زنده بوده یا بالعکس. الان که بازنمایی تقریبا جز کوچکی از هنر حساب میشه، باعث ارتقای هنر میشه یا زوالش؟

    پاسخ
  • حانیه

    تاریخ هنر معاصر در ایران رو دقیقا از چه تاریخی می‌تونیم درنظر بگیریم؟ آیا ما اصلا هنر معاصر داریم؟

    پاسخ
سبد خرید۰ محصول