سالسدو، هنرمند معاصر اهل کلمبیا است که آثار او را با چیدمانهای بزرگ و هنرهای اجرایی مکان-ویژهاش میشناسند. او راویِ خشونتهای سیاسی و تجربههای سخت و تروماتیک اجتماعی است که در مواد و وسایل روزمرهای مثل اثاثیهی چوبی، کفشها و لباسها، پارچهها و گیاهان پنهان شدهاند.
ویدیوی زیر از مجموعهای است با عنوان «هنرمندان و شهرشان» که توسط سایت گاردین و موزهی تیت ساخته شده. در این ویدیو سالسدو دربارهی خشونتهای سیاسی و اهمیت سوگواری جمعی سخن میگوید.
پس از دیدن ویدیو، میتوانید معرفی مطالب پروندهی «دوریس سالسدو» را که در شماره ۷۷ مجله، توسط مهدیه کُرد تهیه شده است بخوانید و با کلیک بر روی لینک هر مقاله، پس از عضویت و تهیهی اشتراک، متن کامل آنها را در سایت مطالعه کنید.
معرفی مطالب «چهره فصل»:
زندگی در فضای منفی/ جایی که بیجا شده / ترجمه و تألیف مهدیه کرد
بازنمایی خشونت در آثار هنری بیشتر با نمایش وجهی عینی از خشونت همراه است. دوریس سالسدو هنرمند کلمبیایی در آثارش تلاش میکند این خشونت را به صورتی نامحسوس و در قالب تبعات آن در اشیاء نمایش دهد. سالسدو با آثاری که شبیه هنر اجرا یا چیدمان یا مجسمه هستند در پی به تصویر کشیدن مرارتهای انسان کلمبیایی است. او در این راه، از وسایل زندگی روزمرهی افراد بهره میگیرد. سالسدو در تلاش است تجربهی خشونت را با عینیت بخشیدن به این تجربه از طریق وسایل سوژههای آن به تصویر درآورد. این هنرمند در جستجوی تاریخیِ خود به وقایع گوناگون در آثار خود ارجاع میدهد؛ تختهای بیمارستانی، چرخ دستیها، گهوارهها و هر نوع وسیلهی مورد استفاده قربانیان، ابژههای سالسدو در آثارش هستند. او به نحوهی مواجهه با مرگ و عزاداری پس از آن نیز میپردازد. این مقاله با بررسی آثار مهم این هنرمند در دورانِ گوناگونِ فعالیت هنریاش نشان میدهد که نگاه او به قربانیان وقایع و آسیبهای پس از آن چگونه در زمینهای معاصر نمود مییابد.
گفتگوی کارلوس باسوالدو با دوریس سالسدو / ترجمهی مهدیه کرد
گفتگوی کارلوس باسوالدو با دوریس سالسدو هنرمند کلمبیایی جنبههای بسیاری از جهانبینی او را روشن میکند. این گفتگو با پرسش از دوران ابتدایی هنر این هنرمند، نحوهی شکلگیری نگاه هنرمندانه و تأثیراتی که از جامعه پذیرفته آغاز میشود. تعریف او از مجسمهی اجتماعی، هنرمندان الهامبخش او، نحوهی گرایشش به مسائل اجتماعی و سیاسی و حضور همزمان شعر و خیال و خشونت در آثارش از موضوعاتی است که در این گفتوگو مطرح میشود. او در پاسخ به ارتباط «دیگری» و امر اجتماعی در خلق هنری چنین میگوید:
«زندگی آگاهی از «دیگری» را به شما تحمیل میکند. خشونت و وحشت شما را وا میدارد تا به «دیگری» توجه کنید و رنجهای او را ببینید. وقتی درد از حد میگذرد نمیتوان آن را نادیده گرفت. در یک کشور جهان اول شما میتوانید در خیابان از کنار شخصی بیخانمان عبور کنید یک سکه به او بدهید یا اصلاً هیچ کاری نکنید و فقط از دولت توقع داشته باشید که از او حمایت کند و شب هم سر راحت بر بالین بگذارید. اما در یک کشور جهان سوم وقتی شما با پنج هزار بیخانمان مواجه میشوید که هیچ حمایتی از دولت دریافت نمیکنند مجبورید به آنها توجه کنید. حضور آنها بخشی از محیط و بخشی از هوایی که تنفس میکنید میشود و همواره با شما میماند. نمیتوانید از ذهنتان دورش کنید. هیچ راهی برای اجتناب از آن وجود ندارد. به دنیا آمدن در کلمبیا باعث میشود که من به «دیگری» توجه کنم. اصلاً انتخاب دیگری ندارم.»
نمایشی از آثار دوریس سالسدو در موزهی گلناستون نیویورک
موزهی گلناستون گزیدهای از مجسمههای دوریس سالسدو هنرمند کلمبیایی را در واشنگتن به نمایش گذاشته است. این آثار بر پایهی پژوهش و مصاحبههای هنرمند با بازماندگان خشونتهای سیاسی و محلی است و کارهایی از سال ۱۹۸۹ تاکنون را ارائه میکند. یکی از آثار مهم این نمایشگاه مجسمهی «نسیان شماره ۱۰» است، دستمایهی این اثر گفتگوی هنرمند با مادرانی است که فرزندانشان قربانی خشونت اسلحه شدهاند.
مجسمه شامل دستبافتههایی از نخ ابریشم خام و هزاران سوزن است که با ظرافت و زیبایی بافته شده است اما ساختار آن ناتوانی در عزاداری و سوگواری را به خاطر میآورد. سالسدو میگوید: «در پس از دست دادنها، در پس شلیکها و کشتنها، آنچه در جامعه باقی میماند سوگواری است. اما این سوگواری در حوزهی خصوصی اتفاق میافتد و بر بقیه افراد جامعه تاثیری نمیگذارد.» مجسمهی «نسیان» نشانی از عجز در سوگواری است برای جامعهای که با رخوت و بیتفاوتی نسبت به سوگواران، لایهی دیگری از رنج بر آنها تحمیل میکند. سالسدو تلاش میکند شیئیت اجسام را به وقایع تاریخی، سیاسی و اجتماعی پیوند زند، از این جهت او از گذاشتن اشیاء در موزهها هدفی متفاوت از حاضرآمادههای دوشان دنبال میکند. در اثر دیگر او در این نمایشگاه، میزی با هزاران ترک و شکاف دیده میشود که نتیجۀ فرآیند تخریب و بازسازی است، این اثر ماحصل گفتگوهای سالسدو با قربانیان خشونتهای جنسی است./ فروغ خبیری