پشت‌ِسرْ کوه پیش‌رو دشت/ گفته‌های حسن غفاری

 

بخشی از مقاله:

سه نکته‌ی بسیار مهم در عکاسى هست که هنوز هم زیربناى تولید عکس‌هایم است:

۱) یافتن موضوع: هرگاه موضوعى طورى تو را جذب کرد که فکر کردی باید حتماً از آن عکاسى کنی، رهایش نکن، آنقدر دورش بچرخ و دور و نزدیک شو تا زاویه‌ی مناسب را پیدا کنى و عکس خوبی بگیرى.

۲)  حذف و اضافه: وقتى عکس مى‌گیرى اگر چیزى را لازم می‌دانی، در کادرت قرار بده و اگر چیزى هست که فکر مى‌کنى عنصر بیهوده‌ایست و ممکن است تعریف نابه‌جایى از عکست ایجاد کند حذف کن. با تغییر فاصله‌ی کانونى یا با نزدیک و دور شدن از آن.

 ۳) عظمت بخشیدن به عکس: با عظمت عکس بگیر حتى اگر از فقر و فلاکت و نیستى و نابودى عکاسی مى‌کنى.

در حرکت بودن عشایر هم در نوع عکاسی شما تأثیرگذار است. آن‌ها در طول سال مى‌توانند در سه نقطه باشند منطقه‌ی ییلاقى یا سرحد، منطقه قشلاقى یا گرمسیر و یا در راه کوچ. پس شما با یک موجود یکجانشین سروکار ندارید. گاهى وقتى وارد فضاهاى عشایرى مى‌شوید با بخت و اقبال روبرو مى‌شوید. مثلاً عروسى برقرار است یا  تولدی پیش آمده و یا مراسم نذری برپاست. ولی امروزه چون ایلات و عشایر غالباً در فضاى قشلاقى صاحب خانه و برق و امکانات شده‌اند شکل زندگی‌شان تغییر زیادی کرده. کوچ‌هاى سنتى خیلى کم شده است. آن کوچى که قبلاً وجود داشت با گله‌ی فراوان و اسب و الاغ و… امروزه وجود ندارد. کوچ ماشینى رایج شده است. چون ماشین، کار ۲۰تا الاغ را انجام مى‌دهد. هر خانوار یک ماشین دارد و همه‌ی وسایل زندگى را توى ماشین مى‌گذارد و از جاده مى‌رود. گوسفندها هم در حاشیه‌ی جاده‌ها مى‌چرند و جلو مى‌روند. یک جایى به هم مى‌رسند، شب را اطراق مى‌کنند و باز دوباره راه مى‌افتند.

نگاه من به عکس یک نگاه اسنادى و آرشیوى است. یعنى عکس براى من یک شىء نیست که جایش در گالرى یا موزه باشد. البته اگر تشخیص داده شود که این عکس مى‌تواند موزه‌اى باشد خوب برایم خوشایند است. تا حالا خیلى از من پرسیده‌اند که چرا کتاب چاپ نمى‌کنى؟ در جواب گفته‌ام من عکاس هستم، وظیفه‌ام تولید عکس است. نمى‌توانم انرژى و وقت و سرمایه‌ام را روى چاپ کتاب بگذارم. کسان دیگرى باید این کار را انجام بدهند. من انرژى و وقت و بودجه‌ی محدودى دارم که ترجیح مى‌دهم صرف تولید عکس کنم. عکاسی در فضای عشایری بسیار گران و پرهزینه است. چون مسیر طولانی‌ای را طی می‌کنی و وقت زیادی می‌گذاری. در دنیای امروزی این عکس‌ها دیگر مصرف و کاربردی ندارد. حتی ارگان‌های دولتی هم خیلی اوقات نمی‌خواهند این عکس‌ها که نشان از غفلت‌های حکومتی است نشان داده شود. این مربوط به همه‌ی حکومت‌هاست. از طرفی چون همه‌ی ما در فضای مدرن زندگی می‌کنیم، این عکس‌ها مورد توجه عموم نیست. در نشریات هم گاهی اوقات به صورت کارت‌پستال از عکس‌های عشایری استفاده می‌کنند تا فضای خشک و جدی خبری‌شان کمی تلطیف شود.

مقالات مرتبط در فصلنامه:

سبد خرید ۰ محصول