عکسی از حسن غفاری آبشار سمیرم-۱۳۸۵

عکاسِ هنرمند / مهدی غفاری

 

این مقاله نوشته‌ای‌ست به اجمال درباره‌ی حسن غفارى از عکاسان شناخته‌ی کشور. نخست مهدی غفاری یادی از گذشته‌ی عکاس ارائه می‌دهد. سپس نگاهى‌ به بارزترین سوژه در آرشیو تصاویر او دارد که از دیدگاه نویسنده بی‌آنکه دیگر سوژه‌ها در سایر کارهایش نادیده گرفته یا کم اهمیت شده باشند. آنگاه جداى از آثار به آفریننده‌ی آن‌ها پرداخته تا با توجه به شناختِ از نزدیکِ نویسنده با عکاس، بخشى از ویژگى‌ها و دلایل موفقیّتش مرور شده باشد. در آخر با یک جمع‌بندى کوتاه او چنان نامیده شده که سزاوار اوست؛ عکاسِ هنرمند. بر اساس آنچه که گفته شد این مقاله نه نقد عکاس و عکس‌هایش که توصیف و تعریفى از فعالیت حرفه‌اى او از نگاه یک مخاطب آشنا و پیگیر است. از سوى دیگر بررسى تکنیکى نمونه‌اى از تصاویر عکاس براى پاسخ دادن به این پرسش که تا چه حد مى‌توان غفارى را عکاسِ عکس‌هاى خوب دانست.

.

بخشی از مقاله:

اگر بتوان عکاسان حرفه‌اى را بر اساس وجه غالب در سوژه‌هایى که انتخاب مى‌کنند به گروه‌هاى مختلفى تقسیم کرد، از آنجایى که وجه غالب در آرشیوِ تصاویرِ غفارى «انسان» است مى‌توان او را یک عکاسِ انسان‌محور نامید. البته تعداد تصاویرى که او از موضوعات متفاوتى چون طبیعت جاندار و بى‌جان بدون حضور یا ردِپایى از انسان ثبت کرده کم نیستند. اما آنچه به عکاسىِ او معنا و مفهومِ متمایزکننده‌اى داده همین نگاهِ انسان محور اوست. این نگاه را مى‌توان به عنوان مرکز توجه عکاس در دلِ بیشتر تصاویر او به خوبى دید.

غفارى یک عکاس اخلاق‌مدار است. تکرار عکاسى از انسان‌ها در سال‌هاى پیاپى سبب نشده تا براى او انسان در حد یک کالا یا چیزى در اختیار عکاس قرار بگیرد. او این را حق هر کسى مى‌داند که براى ثبت تصویرش توسط عکاس همین‌طور حق نشر و نصب در نمایشگاه‌هاى عکاسى دست به انتخاب بزند که اجازه دهد یا مانع شود. او به فرهنگِ انسانى که سوژه‌ی عکس مى‌شود و باورهاى این انسان حتى وقتى با آن‌ها موافق نیست احترام مى‌گذارد. همچنین به رابطه و قول و قرارداد معنوى و نانوشته‌اى که میان او و انسان‌هاى سوژه شکل مى‌گیرد پایبند و متعهد مى‌ماند.

او از آن دسته عکاسانى‌ست که به حداقل مداخله در ثبت و ساخت تصاویر باور دارد. گویى که یک تصویر ایده‌آل براى او تصویری‌ست که بیشترین شباهت و کمترین تفاوت با واقعیتِ سوژه را دارد. با این فرض که بتوان عکاسى را در قالب مکاتب مختلفِ عرصه‌ی ادب و هنر تحلیل و طبقه‌بندى کرد، که تا حدِ زیادى شدنى نیست. مى‌توان غفارى را یک عکاسِ رئالیست (واقع‌گرا) نامید. به عقیده‌ی او انتخاب سوژه، کادربندى، نوردهى، زاویه‌ی دید و تعیین زمان در مراحل مختلف تهیه‌ی عکس به اندازه‌ی کافى دست عکاس را براى دخالت باز گذاشته که بیش از آن مجاز یا لااقل مورد پسند نباشد. بر اساس این عقیده و تا جایى که به عکاس مربوط می‌شود هیچ یک از این انتخاب‌ها نباید از آنچه در حال و هواى واقعیت مى‌گذرد و بخشى از حقیقت را شکل مى‌دهد فراتر رود.

پیشنهاد مطالعه: مقالاتی پیرامون «حسن غفاری»

سبد خرید ۰ محصول