ویدئوی درس‌گفتار «نقاشی سیاسی و سیاست نقاشی» از محمدرضا ابوالقاسمی با تمرکز بر دوران رنسانس

ویدئوی درس‌گفتار «نقاشی سیاسی و سیاست نقاشی» از محمدرضا ابوالقاسمی با تمرکز بر دوران رنسانس
نبرد ایسوس، رویارویی اسکندر و داریوش، موزائیک روی دیوار، ۱۰۰ سال پیش از میلاد

«نقاشی سیاسی و سیاست نقاشی» عنوان درس‌گفتاری است از محمدرضا ابوالقاسمی که بار اول در دانشکده‌ی علوم نظری و مطالعات عالی هنر در دانشگاه هنر تهران، ارائه شد. پس از این سخنرانی از ایشان خواستیم تا دوباره و با تفصیل بیشتر به شرح این درس‌گفتار بپردازد تا از آن ویدئویی تهیه و تنظیم شود. اجرای دوباره‌ی این درس‌گفتار که در بالا و در دو بخش مجزا قابل مشاهده است، نسبت‌های بین «نقاشی» و «سیاست» در دوران رنسانس و پس از آن را مورد واکاوی قرار می‌دهد. محمدرضا ابوالقاسمی با اجتناب از رویکرد تاریخ‌نگاری‌های مرسوم که عمدتاً به تحولات سبک‌شناختی آثار هنری می‌پردازند، از شیوه‌‌ی «شمایل‌شناسی» و آن‌چه که نام آن را «لایه‌برداری تصویری» می‌نامد، بهره می‌گیرد و به تفسیر برخی از شاخص‌ترین نقاشی‌های تاریخ هنر غرب می‌پردازد. این شیوه، عمده تمرکز خود را بر رمزگشایی از مضامینی می‌گذارد که معمولاً در پس‌زمینه‌ی تابلوها پنهان هستند، و این «پس‌زمینه» نه صرفاً پس‌زمینه‌ی تصویری، بلکه پس‌زمینه‌ی تاریخی و اجتماعی است که در آن مناسبات اقتصادی، تعارضات سیاسی و جدال‌های بیناتمدنی رخ می‌دهد. این شمایل‌شناسی نشان می‌دهد که چگونه در کنج و زوایای آثار «زیبا و چشم‌فریب» هنری، سیاست به بیرن نشت می‌کند و چگونه حامیان هنر، آثار هنری را در خدمت پروپاگاندای سیاسی قرار دادند.

بر این اساس احتمالاً برای بسیاری از خوانندگان تاریخ هنر جالب‌توجه و تامل‌برانگیز خواهد بود که چرا پائولو ورونزه در نقاشی معروفش با عنوان ضیافت ازدواج در قانا، سلطان سلیمان محشتم، امپراتور وقت عثمانی را ترسیم کرده است، و یا چرا از دوره‌ای مشخص، در نقاشی‌‌‌هایی با مضمون تولد مسیح، سر و کله‌ی یک سیاه‌پوست در نقاشی پیدا می‌شود، و یا چرا رویدادهایی مانند مرگ کوروش موضوع نقاشانی مانند پیتر پل روبنس قرار می‌گیرد، و چرا بازنمایی نبرد داریوش و اسکندر در ایسوس، نشانه‌ای محوری در فهم تقابل فرهنگی بین اروپا با امپراتوری عثمانی و یا در معنایی عام، تقابل غرب و شرق است. اگر به خوانش و تفسیر این موضوعات علاقه‌مندید، دیدن این درسگفتار را از دست ندهید.

                                                                                     

*محمدرضا ابوالقاسمی (متولد ۱۳۵۸) مترجم و مدرس دانشگاه است و آثاری در حوزه‌ی زیباشناسی، فلسفه‌ی هنر و هرمنوتیک تالیف و ترجمه کرده است. او دانش‌آموخته‌ی دوره‌ی دکتری علوم هنر (گرایش زیباشناسی) از دانشگاه اکس-مارسی فرانسه است و در دانشگاه تهران و دانشگاه هنرِ تهران تدریس می‌کند.

*ویدئوی حاضر توسط محمد محمدامینی و مرضیه رشیدی در دفتر حرفه‌هنرمند تهیه شده است.‌

بخش اول: نقاشی و سیاست در دوران رنسانس

بخش دوم: بازنمایی ایرانیان در نقاشی غرب

این نوشته را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید ...
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

آخرین نوشته‌های وب‌نامه