75

درس‌گفتار هفتم: پیشنهادی برای مطالعه‌ی منظومه‌های فرهنگ ایران/ آریاسپ دادبه

«ایران سرزمینی تاریخی‌ست به آن معنا که در عین تداوم در طول زمان دراز، در طی حیات خود مراحلی از سیر متحول‌شونده‌ی آگاهی را ز سر گذرانده است. ما که امروزه، از روی سرشت وارثان تاریخ دیرپای این فرهنگ هستیم، در صورتی حقی بر میراث خود داریم که از مجرای آگاهیِ جدید، و با تکیه بر خرد روزگار خود، قادر باشیم تحولات روحمان در گذر زمان را باز بشناسیم، آن‌ها را بنامیم، و از آن خود سازیم.» به عقیده‌ی دادبه تنها از راه شناخت و حصول آگاهی نسبت به میراث فرهنگی‌مان است که «مالکیت معنوی» ما بر آن محقق می‌شود، و تلاش می‌کند از این گفتار به بعد مسیر تاریخیِ حیاث فرهنگیِ ایران را در دسته‌بندی‌های بزرگی که از نگاه وی چرخه‌های زایش و نوزایش آن هستند بررسی کند، و نسبت هر دوره‌ی تاریخی را با «زایش نخستین»، یا به عبارت دیگر مقدمات «تأسیس» این فرهنگ را مورد مطالعه قرار دهد. برای دستیابی به این هدف، نیاز به ابزار و اصطلاحاتی است که نگارنده می‌کوشد آن‌ها را تبیین کند. بنابراین او در بخشی از این نوشتار مفهومِ مورد نظر خود از اصطلاحاتی نظیر «توتم»، «شمایل»، «نشانه»، «نماد»، «درون‌مایه»، «شیوه»، «سبک»، «مکتب» و «منظومه» را همراه ارجاعاتی به هنر، ادب و اساطیر ایرانی، شرح می‌دهد.