مجسمه‌ای از جیرفت، که متعلق به هزاره ‌ی سوم پیش از میلاد است.
50,000 ریال – خرید

70

گفتار دوم: انسان شاعر، دیباچه ای بر تاریخ هنر و فرهنگ ایران / آریاسپ دادبه

این نوشتار دومین درسگفتار از سلسله درسگفتارهایی است که آریاسپ دادبه پیرامون تاریخ فرهنگ و هنر ایران نگاشته است که هر یک در شماره‌ای از مجله منتشر شده است. دادبه در بخش اول این نوشتار تلاش می‌کند دسته‌بندی‌های بامعنایی برای شناخت بهتر سیر آگاهی و جلوه‌های آن در هنر و فرهنگ از روزگاران کهن تا امروز ارائه کند. او این درسگفتار را با مبحثی درباره‌ی مسئله‌ی گسست و مفهوم تاریخی بودن آغاز می‌کند و با ارجاع به فلسفه‌ی تاریخ هگل، تمدن‌های تاریخی و غیر تاریخی را از حیث نسبت زیست اکنون‌شان با گذشته‌ی خود متمایز می‌کند؛ و سپس پیرامون مفهوم زمان و تاریخ، و نسبت آن‌ها با آگاهی آدمی بحث می‌کند. دادبه سیر آگاهی در بستر تاریخ را در قالب دو مرحله می‌نگرد: عصر کیهانی (cosmic) که دو ویژگی اصلیِ آن عدم آگاهی به «زمان» و عدم پرسش از «انسان» است و کهن‌الگوهای آن در بین عموم انسان‌ها و اقوام مشترک‌اند، و عصر اسطوره (mythic) که در آن انسان از زمان لازمان جدا می‌شود، دچار گسست از هستی می‌شود و به عالم کثرت قدم می‌گذارد. در همین دوره‌ی متأخر است که اسطوره‌ها و هنرها خلق می‌شوند. همچنین دادبه شکل‌گیری نخستین آیین‌های مربوط به مرگ از جمله خاکسپاری یا سوزاندن اجساد را زاده‌ی عصر اسطوره و گسست انسان از طبیعت محاطش می‌داند. از همین روی است که او گورستان‌ها را منبعی مهم برای شناخت گذشته و دریافت اطلاعاتی درباره‌ی تحول درک مفهوم زمان نزد اقوام مختلف، و آثار برجای مانده از گورستان‌های باستانی را نشان‌دهنده‌ی پاسخ آدمی در هر دوران به پرسش از جهان پس از مرگ می‌داند.