>> شماره 64

چشم، چشم باقی می‌مانَد / وحید حکیم

وحید حکیم در مقاله‌ی حاضر به نقاشی‌های منظره‌ی علی گلستانه پرداخته است. او بر آن است تا بیشتر به شیوه‌ی بازنمایی گلستانه و نسبت نقاش با واقعیت اطرافش بپردازد. در منظره‌های گلستانه چشم نقاش همچون دوربین عکاسی عمل نمی‌کند بلکه طرح‌های او بیانی تأملی و ادراکی از جهان پیرامون اوست. به زعم حکیم، این تصاویر حاصل «دیالکتیک بیرون و درونِ»‌ نقاش است. حکیم با تحلیل منظره‌ها نگاه مخاطب را به جزئیاتی سوق می‌دهد که اتفاقاً همین جزئیات عامل اصلی موفقیت این دسته آثار شمرده می‌شوند. جزئیاتی همچون ستیغ کوه‌‌ها، برگ‌های انبوه درختان که نور خورشید با طرح مدادرنگی‌های ماهرانه‌ی گلستانه بر روی کاغذ پدیدار می‌شود.

 

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید. 

     

بخشی از مقاله:

اما در مرز میان بینایی و ادراک چه روی می‌دهد، و چرا بر این نکته در آثار گلستانه پای می‌فشاریم؟ چرا بر این نظریم که چشم هنرمند آستانه‌ی درون و بیرون اوست؟ این همه حاصل تجربه‌ی نگاه کردن به تصویرهای اوست و نه تفحصاتی بی‌واسطه و صرفاً ذهن‌ورزانه. همان‌گونه که اشاره شد چشمان نقاش توأمان اندامی برای دیدن و اندیشیدن‌اند، اندامی برای درک و رؤیت آهنگ و شیوه‌ی بودن پدیدارها، درک و رؤیت سبکی و سنگینی نیروی آن‌ها در محیط، و در نهایت اندامی برای دریافتی دیداری – عاطفه‌ای که گاه نوساناتش پر افت و خیز است. چشم‌انداز در طرح‌های علی گلستانه حاصل نگاه کردن با چنین اندامی است. او با قلم‌ضربه‌های مدادرنگی گویی به آهنگ محیط نزدیک شده است، قلم‌ضربه‌هایی که صراحت و وضوح را به تموجی بدل می‌سازد، به گونه‌ای ارتعاش، به آهنگی که در تکثر چیزها به گوش نمی‌رسد اما نقاش حجم صدای آن را برای ما قابل شنیدن می‌سازد، همچون آنگاه که صوت ممتد و بی‌وقفه‌ی حشرات در ظهری تابستانی دره‌ای را از جا می‌کند و ما احساس می‌کنیم ذهن مان نیرومندتر و هشیارتر می‌شود.

 

حال، چرا تصویرهایی چنین ساده، که نقاش در آن‌ها تنها به مشاهده‌ی محیط اطراف خود پرداخته است، تصویرهایی که در وانفسای هنر امروز گاه از فرط عادی بودن‌شان شانس زیادی برای ارتباط نمی‌یابند، این چنین می‌توانند در جهانی که یکسان‌سازی و تولید انبوه تمامی چهره‌هایش را به یک چهره بدل کرده است، چنین پرنیرو و تأثیرگذار از تمایزات اقلیمی‌ای که در آن‌ها به سر می‌بریم سخن بگویند؟ در ابتدا باید بگوییم که «صدقی» در کنش بودن نقاش در مکان به چشم می‌خورد. او از ورای صناعت و یکسانی شهرها در پی هاله‌ی از دست رفته‌ی آن‌هاست. توجه نقاش به میزان نور موجود در هوا و نشسته بر چیزها، کوتاهی و بلندی سقف آسمان، تری و خشکی محیط، شفافیت یا غبار آلودگی، خلوت و جلوت و میزان فشردگی نیروی حیات، حتى حرارت و صدا در اقاليم مختلف حاکی از درک عمیق او از لحن آهنگ مکان است.

   

سایر مقالات درباره‌ی علی گلستانه در حرفه: هنرمند:

رفتن، رسیدن و ایستادن / ثمیلا امیرابراهیمی

پانزده نكته درباره‌ی نقاشی‌های علی گلستانه / مجید اخگر

شصت سال / منا زهتابچی