شیرین نشاط/Shirin Neshat/هنر جدید/اگزوتیک/exotic/هنرمندان معاصر ایران/هنر معاصر ایران/ نقد هنری

3

پنجره‌ی همسایه: شیرین نشاط Shirin Neshat (1336)

سوابق افتخارات و شناسنامه آثارش می‌گوید، شیرین نشاط مال "همسایه" است. سوابق شجره‌نامه‌اش و دلبستگی‌هایش می‌گوید: شیرین نشاط مال "ما" است. چه فرقی می‌کند که در مرزهای دائم درهم محوشوندۀ این روزهای جهان، او روی کدام خاک و سنگ ایستاده باشد؟ مهم تصاویر اوست و آثار او و حامل او در مقام هنرمند. اولین تلاشهای نشاط در عکاسی ریشه دارد. اعتبارش را از حوزۀ ویدئو کسب می‌کند. گروه فیلمبرداری‌اش را از حرفه‌ای‌های سینما می‌گزیند. معتبرترین جایزه‌اش را از بی‌ینال تجسمی ونیز دریافت می‌کند. چه تفاوت می‌کند که در مرزهای دائم درهم محوشوندۀ این روزهای هنر، او داخل کدام حدود و ثغور، سنجیده شود. مهم تصاویر اوست و آثار او و، حاصل او.

آنچه در این جستار می‌خوانیم:

در این جستار کوشیده‌ایم با سه مقاله‌ی "مشکل خانم شیرین نشاط" به قلم آیدین آغداشلو، "سبکی جدید برای تقدیس تمثیل" نوشته‌ی مینا پروکتور و "اهمیت اگزوتیگ بودن" به کوشش رضا فرخ‌فال، به نقد و بررسی هنر این هنرمند معاصر بپردازیم.

در مقاله نخست آیدین آغداشلو در ابندا عنوان «سلبریتی» را به شیرین نشاط اطلاق می‌کند. سپس با بررسی ابعاد مختلف جایگاه نشاط به عنوان یک هنرمند زن و مهاجر، به نقد آثار و عملکرد او می‌پردازد. در متنی دیگر مینا پروکتور تلاش کرده است با مروری مختصر بر جریان زندگی شیرین نشاظ و نمایشگاه‌های او، از نگاه تمثیلی این هنرمند پرده بردارد. به گونه‌ای که در جایی از قول آرتور دانتویِ منتقد، کار شیرین نشاط را «تمثیلی از نوعی معنای مبهم و اجتناب‌ناپذیر» می‌داند. در مقاله آخر از این جستار، رضا فرخ‌فال در ابتدای سخن بر تعریف واژه‌ی اگزوتیگ exotic تمرکز کرده است. سپس با تأکید بر این واژه و ربط آن به آثار شیرین نشاط، به نقد و بررسی کارهای او در موزه هنرهای معاصر مونترال سپتامبر تا ژانویه 2001 پرداخته است.