>> شماره 6

پنجره‌ی عقبی: کارگاه نقاشی / آیدین آغداشلو

یادداشتی از آیدین آغداشلو درباره‌ی اثر مرحوم استاد علی‌اکبر یاسمی.

تابلو «کارگاه نقاش» را مرحوم استاد علی‌اکبر یاسمی در سال 1302 شمسی نقاشی کرده است. این نقاشی با ابعاد هفتاد و سه سانتیمتر در هشتاد و نه سانتیمتر، با رنگ روغن روی بوم کار شده است. به مجموعۀ «موزۀ هنرهای معاصر تهران» تعلق دارد. موضوع نقاشی، تصویر نقاشی است در حال کار کردن بر روی تابلویی، تابلوی «دختری بر ساحل». نقاش، از پشت سر نشان داده شده و بر روی زمین نشسته است.

در گوشۀ سمت چپ تابلو، از پنجره‌ای بلند، نور روز – به شیوۀ نقاشی‌های «ورمر» - به داخل اطاق منتشر شده. نقاش، دارد رنگ را بر روی پالت‌اش ترکیب می‌کند. نقاش پابرهنه است و با وقار و متانت بر زانوانش لم داده است. تابلو را – به جای سه پایه – بر روی صندوقچه‌ای تکیه داده است. کاشی‌های شش گوش قرمز، کف اطاق را فرش کرده و دو تکه گلیم – یکی بر زیر پای او – قسمت‌هایی از زمین را پوشانده است.

* * *

وقتی قرار بود به خاطر افتتاح مجدد موزۀ هنرهای معاصر – در سال 1358 – نمایشگاهی از تاریخ نقاشی ایران ترتیب دهم. در جستجوی نمونه‌های مناسب برای این نمایشگاه بودم این تابلو را یافتم، خاکش را ستردم و قابی مناسب برایی تهیه کردم و در نمایشگاه نصبش کردم. از همان زمان بود که این نقاشی ذهنم را مشغول کرد. چرا که تنها خود اثر نبود که جذاب بود، بلکه معنایی را از دورانی تصویر می‌کرد که انگار تاریخ فشردۀ نقاشی ایران در شصت سال گذشته بود. و معنا مانده بود و ممتد شده بود تا زمان ما.

حال غریبی داشت این نقاش. جلیقه پوشیدۀ آستین بالازدۀ پابرهنه – که بعدها دانستم تصویر علی‌اکبر خان نجم‌آبادی، شاگرد کمال‌الملک است – نشسته در اطاقی کوچک و فقیر و خالی از هر وسیله‌ای ...

برای دریافت رایگان مقاله روی گزینه‌ی خرید در زیر تصویر کلیک کنید.

برای دیدن مقالات آیدین آغداشلو اینجا کلیک کنید.