مدخل ویژه نامه‌ی نگارگری

11

پنجره‌ی بسته: شاهکارهای نگارگری

مثل کسی که از پس سال‌ها آلبوم خانوادگی قدیمی را ورق می‌زند، به موزه‌ی هنرهای معاصر رفتیم. در آلبوم خانوادگی، حیران بهت‌زده و مشتاق، با افتخاری و حسرتی به گذشته، مادربزرگ زیبا و جوان خودرا باز می‌یابیم: با لباسی آراسته و چهره‌ای شاداب و زیبا که اکنون می‌دانی در زیر خاک است. به دنبال شباهت می‌گردی.شباهت میان خطوطی که هر روز در آینه می‌بینیم و خطوطی که در عکس نظاره می‌کنی. می‌خواهی بگویی این دختر زیبا – نمی‌دانم، شاید هم مادربزرگ – از آنِ توست. یا شاید هم تو، از آنِ اویی! در آن هنگام مادربزرگ را می‌شناسی یا اورا ؟! مادربزرگ بخشی از حافظه‌ی توست . زمانی جوان بوده، بعد پیر شده، و امروز مرده. با او بسیار فرق کرده‌ایم. شاید دوستتر داریم که فرق کنیم، اما خطوط چهره را چه کنیم؟ ...

شاهکارهای نگارگری مصداقی از حافظه‌ی تاریخی قوم ایرانی است. برای بازشناسی آن، نظریات آیدین آغداشلو، داریوش شایگان، مهدی حسینی، یعقوب آژند، آریاسپ دادبه و ثمیلا امیرابراهیمی را کنار هم گذاشتیم تا در گفت‌وگویی انتقادی، رویکردهای متفاوت به این آثار را به تعمق بنشینیم.