تصویر سینمایی/ ماهیت سینما/ دیدگاه کارکردگرایانه/ نظریه‌ی کارکردگرا/ تحلیل تصویر سینمایی/ تصویر عکاسی/ تصویر عکاسانه/ کلوزآپ/نمای نزدیک

6

پنجره‌ی بسته: تصویر سینمایی – تصویر عکاسی

تصویر سینمایی ما چه ویژگی‌هایی از عکس، نقاشی و سایر انواع تصویر دیداری متمایز می‌شود؟ پاسخ به این پرسش از یک سو با خود بحث‌های پیچیده‌ای درباره‌ی ماهیت سینما به عنوان هنری مستقل پیش می‌آورد. از سوی دیگر چشم بیننده را برای تحلیل دقیق فیلم‌های خاص مهم تیز می‌کند. پنجره‌ی بسته‌ی این شماره فتح باب بحثی است در این زمینه.

آنچه در این جستار می‌خوانیم:

در این جستار کوشیده‌ایم با دومقاله‌ی "نوری بر فراز هفت دریا" به قلم روبرت صافاریان و "تجربه‌ی محرمیت و تهدید" با برگردان فتاح محمدی باب بحث در ارتباط با ماهیت سینما را باز کنیم.

در متن "نوری بر فراز هفت دریا" صافاریان معتقد است تصاویر سینمایی تصاویر عکاسیک هستند، اما برخلاف عکس‌ها حرکت دارند. او با تکیه بر همین موضوع بر ماهیت اصلی سینما تأکید می‌کند: «هر عکس - در هر ثانیه از فیلمی که می‌بینیم 24 «عکس» وجود دارد – تنها زمانی بسیار کوتاه بر پرده می‌ماند. در واقع این عکس‌ها جداگانه دیده نمی‌شوند. به عبارتی از نظر اندام حسی ما، اصلاً وجود ندارند. آنچه دریافت می‌شود تصویر عکاسیک متحرک است. این تصویر اگر از لحاظ شیوه بازتولید چشم‌اندازهای مرئی بر فرایندهای عکاسیک استوار باشد، از نظر داشتن حرکت، از عکاسی – و نقاشی – دور است. در واقع اگر وجود یا فقدان حرکت را ملاک بگیریم، می‌توان تصویر سینمایی را در برابر عکس و نقاشی قرار داد. ...»

مقاله‌ی "تجربه‌ی محرمیت و تهدید"  بر یک نظریه‌ی روانشناختی در باب نمای نزدیک (کلوزآپ) استوار است. نگارنده با تکیه بر دیدگاه کارکردگرایانه "functionalism" این نوع نمای رایج در سینما و عکاسی را بررسی می‌کند: «باور بر این است که تهدید و محرمیت دوجنبه از کلوزآپ هستند که تأثیر عموماً فراگیری بر بیننده می‌گذارند. اینکه چرا این تأثیرها به ظهور می‌رسند از طریق نظریه‌ای در باب حریم شخصی قابل توضیح است. ...»

برای مطالعه‌ی بیشتر پیرامون مفهوم "تصویر سینمایی" اینجا کلیک کنید.