18

هویت ایرانی؛ خلاء وضعیت اکنون / ایمان افسریان

«هویت ایرانی؛ خلاء وضعیت اکنون» عنوان مقاله‌ای به قلم ایمان افسریان است. «هشتاد سال پیش بعد از کشف حجاب، زنی در کرمان با سر و وضع جدید پشت تریبون رفت و سخنرانی کرد؛ و گفته‌هایش را اینطور به پایان برد. «به امید روزی که کرمان بشود تهران، تهران بشود بلژیک!». اکنون بعد از 80 سال کرمان تهران شد. اما تهران بلژیک نشد! من بحثم را از خواسته‌ی عمیقی شروع می‌کنم که ساده‌دلانه به زبان آن زن کرمانی آمد. به امید روزی که ما بشویم دیگری. به امید روزی که ما که جا مانده‌ایم، به آن‌ها که جلو هستند برسیم.» عمده‌ی بحث افسریان در هویت ایرانی متمرکز بر «گفتمان تجدد»، که آن را «گفتمان آینده‌گرا» نیز می‌نامد. و تقابل آن با گفتمان گذشته‌گرا و هویت‌گرا در ایران معاصر است. نگارنده گفتمان سومی را نیز باز می‌شناسد که از تلاقی آن دو گفتمان به وجود می‌آید. در جستجوی هویت مدرن در عین اینکه حفظ هویت بومی است. به مصادیقی از این گفتمان‌ها در فرهنگ و هنر معاصر ایران اشاره می‌کند.

او مهاجرت را پاسخی آشکار به میل به تجدد می‌داند. آن را به مثابه تلاش برای اکتساب گفتمان قوی‌تر غرب و گریز از هویت خود می‌نگرد. او تجربه‌ی مهاجرت دیگر نخبگان جامعه‌ی ما و هنرمندان طی دهه‌های گذشته را مورد مقایسه قرار می‌دهد. او این تفاوت را به تجربه‌ی زیسته‌ی ایشان مرتبط می‌داند.

نگارنده در ادامه می‌کوشد تا جستجوی گفتمان تجدد و آینده‌گرا را در هنر معاصر ایران در قالب جریان‌های هنر مدرنیست و پست‌مدرن، دنبال کند. موضع هویت ایرانی هنرمندان نوگرا را در ایران و در مهاجرت در مواجهه با هژمونی فرهنگی و هنری غرب تبیین کند.

برای دیدن تمام مقالات ایمان افسریان اینجا را کلیک کنید.

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید.