4

نگاهی به آثار یحیی دهقانپور / فرهاد فخریان

 «عکاسی خلق زیبایی از طریق نور است» هرچند ممکن است این تعریف دست کم از حیث زیبایی مناقشه‌برانگیز باشد، لیکن یحیی دهقانپور در پاسخ پرسش «از نظر شما تعریف عکاسی چیست؟» ارائه می‌دهد. شگفت آن که بدان عمل هم می‌نماید. (البته اینکه کسی به آنچه که می‌گوید، عمل نیز نماید در مملکت عزیز ما فقط شگفت‌انگیز به نظر می‌رسد).

سالها پیش با یحیی دهقانپور از طریق مجموعه «پنج نگاه به خاک» آشنا شده‌ایم. مجموعه‌ای که عکسهای مستند اجتماعی و گاه معماری پنج عکاس تحصیل کرده و پیش‌کسوت را در خود دارد. عکسهای سیاه و سفید یحیی دهقانپور در این کتاب اجتماعی، صریح، دارای طنزی پنهان و گزنده می‌باشد. او در این تصاویر اوج زیبایی را با توجه به ساختار بصری تصاویر و کادربندی عکسها در رویکرد به هویت و فرهنگ ایرانی کوچه و بازار خلق نموده است. آن هم در هنگامی که عکاسان ایرانی و به ویژه مستندنگاران در پی ماهیت و اهمیت موضوع بودند. دورانی که برای ساختار تصویر عکاسانه و فرهنگ ملی و بومی کمترین بهایی قایل نمی‌شدند. (حتی امروز نیز اکثر مستندنگاران عکاس اهمیت موضوع را بیش از تصویر ارزیابی می‌کنند.)

چنین ویژگی که در عکاسی معاصر ایران کمتر دیده شده و شاید منحصر به فرد باشد در آثار بعدی یحیی دهقانپور نیز تکرار شد. (گالری هفت ثمر، نگارخانه منطقه 1 «کوهپایه‌های تهران» و «پلهای تهران» و کاتالوگ ایران)

ضمن آنکه هریک به لحاظ نوع نگرش و ساختار با حفظ شخصیت عکاسانه یحیی دهقانپور، کاملاً دگرگون و نو شده بودند. البته که بحث در مورد ویژگیها و رویکرد هر یک از حوصله این مقاله خارج است.

نمایگشاه اخیر یحیی دهقانپور در دی ماه 1381 در گالری «راه ابریشم» نیز از این قاعده مستثنی نبود. آثاری که علی‌رغم حفظ نشان از پدید آورنده خود،دارای نحوه ارایه و ساختی بی‌مانند بود. ...

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید