شماره 24

من ری / هانس میشل کوتزل / گلاره خوشگذران

در این مقاله یکی از مشهورترین عکس‌های مَن رِی مورد بررسی قرار گرفته است. من ری، نقاش، طراح گرافیك، نویسنده، تجربه‌گر هنر «حاضر ـ آماده»‌، هنرمند آمریكایی، در شاخه‌های مختلفی از هنر، دائم در نوسان بوده است. گرچه ابتدا به عنوان یك عكاس بود كه به شهرت زیادی به عنوان خالق طیف متنوعی از آثاری دست یافت كه در آن‌ها، عكس بیش از آن‌كه به تصویرسازی واقعیت بپردازد، تصورات، فانتزی‌ها و دیدگاه‌هایی را كه به طرزی فراواقع‌گرایانه در او به وجود آمده‌اند بیان می‌كنند.

 

 

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید. 

   

بخشی از مقاله:

این عكس در همه‌ی كاتالوگ‌ها و نمایشگاه‌های آثار من ری‌ دیده می‌شود. در كنار «مناجات»، «ویولن انگر»، «اشك‌ها» و مجموعه‌ای از پرتره‌های كمابیش تجربی از دوستان هنرمندِ من ری در پاریس، یكی از شناخته‌شده‌ترین عكس‌های او به شمار می‌آید و پیش از این، در كاتالوگ سال 1934 من ری-نخستین نوشته‌ی كوتاه عملی درباره‌ی او در قالب كتاب- نیز استفاده شده بود. خود هنرمند، این عكس را كه ابتدا كادری مربع داشته و سپس در قطع‌های مختلفی كادربندی شده است، یكی از آثاری می‌داند كه در بطن خلق‌های عكاسانه‌ی او در دهه‌ی 1920 و اوایل 1930 قرار می‌گیرد- ارزیابی‌ای كه امروز هم مدیران نمایشگاه‌ها، نویسنده‌ها، همچنین دلالان هنری و گالری‌داران به آن باور دارند. زمانی كه كلاز هنف جرگه‌ی عكاسی در قرن بیستم‌اش را تشكیل می‌داد، من ری، خود به خود با عكس «سیاه و سفید» در این جمع حاضر شد؛ همان‌طور كه در كاتالوگ نمایشگاه عظیم و تحسین‌برانگیز نگاهی به آثار من ری در 1998 در گراند پَلهی پاریس، جایی كه عكس «كی‌كی با نقاب» بحث زیبایی‌شناسانه‌ی حساس و دقیقی را درباره‌ی این شاهكار عكاسی ری برانگیخت. تا جایی كه به بازار بین‌المللی هنر مربوط می‌شود، از اواسط تا پایان دهه‌ی 1990، «سیاه و سفید» سه مرتبه در حراج‌های آثار هنری  شركت داده شده و تبدیل به خبر روز شده است. طی این جریان، چاپ‌هایی از این اثر كه دست‌خوش تغییراتی جزئی در كادر آن شده است مبلغ سرسام‌آوری معادل 260000 دلار در حراج كریستی سال 1995 عایدی داشته است، همچنین سال پیش از آن، یك خریدار گم‌نام، مبلغ 320000 دلار برای شاید برجسته‌ترین عكس من ری به عنوان یك چاپ ممتاز و عتیقه پرداخته بود. و آخرین اما نه كم‌اهمیت‌ترین این‌كه در 1998، یك مجموعه‌دار-باری دیگر در حراج كریستی- قصد داشته‌است تا سقف 550000 دلار برای این عكس بپردازد كه «سیاه و سفید» را تبدیل به یكی از پرخواهان‌ترین آثار ارزشمند سوداگری بین‌المللی عكاسی ساخته است.

.

همان خواب و همان رویا

درباره‌ی خود عكس و شیوه‌ی خلق شدن‌اش اطلاعات چندانی نداریم. من ری با نام اصلی امانوئل رادنیتزكی متولد سال 1890 در فیلادلفیا، به هیچ رو عكاسی نبود كه مایل باشد درباره‌ی آثارش سخن بگوید. حتی در شرح حال‌نامه‌ی جامع شخصی‌اش نیز كه در سال 1963 منتشر شد، از مطرح كردن چیزهای قطعی و عینی خودداری كرده بود. با این حال، روشن است كه این عكس در آغاز سال 1926 در استودیوی من ری واقع در شماره‌ی 31، خیابان كامپنی پرومیر گرفته شده است؛ استودیویی كه من ری كه در آن زمان به موفقیت و شهرت دست یافته بود، چهار سال پیش در پاریس، شهری كه برای اقامت برگزیده بود دایر كرده بود. این عكس نخستین بار، اول ماه مه در مجله‌ی فرانسوی ووگ با عنوان «صورت مروارید و نقاب آبنوس» به چاپ رسیده بود. دو ماه بعد در مجله‌ی سوررئالیستی بلژیكی، وریته (شماره‌ی 3 ژوییه‌ی 1928) با عنوان سیاه و سفید، و یك بار دیگر در نوامبر همان سال در هنر و دكوراسیون، این بار به همراه متنی از پییر میژن به این مضمون به چاپ رسید: «همان خواب و همان رویا، همان جادوی اسرارآمیز گویی از میان زمان و مكان، این دو نقاب زنانه را با چشمان بسته با یكدیگر یكی می‌كند: كه یكی از آن‌ها زمانی در گذشته به وسیله‌ی یك مجسمه‌ساز آفریقایی از آبنوس سیاه ساخته شده است، دیگری كه هیچ كمی از آن ندارد، در گذشته‌ای نزدیك در پاریس ساخته شده است.»