دیداری: تاریخ هنر و فرهنگ ایران (8) دبستان مکتب پارسی/ آریاسپ دادبه

این سخنرانی تکمله‌ای است بر مقاله‌ی «تاریخ هنر و فرهنگ ایران (۸) دبستان مکتب پارسی» که در شماره‌ی ۷۶ فصلنامه‌ی حرفه: هنرمند منتشر شده است.  این درس‌گفتار دیباچه‌ای است بر هنر و فرهنگ ایران است. آریاسپ دادبه در «درس‌گفتارهای تاریخ هنر ایران» در پی برای فراهم آوردن مقدمات تاریخ‌نگاری فرهنگ و هنر ایران است. از منظری که به اعتقاد دادبه در نگارش هنر ایران مغفول افتاده است. این سلسله‌گفتارها با اشاراتی به نقد تاریخ‌ نگاری‌هایی که تاکنون درباره‌ی هنر ایران عرضه شده است آغاز می‌شود. در خلال گفتارهای بعدی مولف تلاش دارد از مجرای آگاهی امروزین نقطه‌ی دیدی به خوانندگان عرضه کند که از طریق آن مواجهه با جنبه‌های متکثر این فرهنگ از جمله منظومه‌ی ایرانشهری برای ما به نحوی قابل توضیح، مرتبط با هم، و معنادار شود.

دادبه در اینجا به زمینه‌های شکل‌گیری منظومه‌ی ایرانشهری می‌پردازد. نگارنده ظهور شاهنشاهی هخامنشی که مقارن با گشایش تازه‌ای در تجربه‌ی مدنی است. و بنا نهادن یک نظام سیاسی-تاریخی جدید بود را حاصل مجموعه‌ای وسیع و چند جانبه می‌داند که آن را «منظومه‌ی ایرانشهری» می‌نامد. او تأسیس «منظومه‌ی ایرانشهری» و تجلیِ آن در مکتب پارسی را نقطه‌ی اوج زایش نخستین می‌داند. در این نوشتار می‌کوشد مختصات آن را شرح دهد. دستاوردهای تمدنی و فرهنگی آن را معرفی کند.

به گمان دادبه توجه به جنبه‌های مختلف منظومه‌ی ایرانشهری به دلیل فراهم آوردن بستری که برای مکاتبی که در تاریخ طولانی این سرزمین شکل گرفته‌اند ضروری به نظر می‌رسد. او ابتدا به ریشه‌شناسی و کاربرد چند مفهوم‌واژه‌ی مرتبط با این بحث می‌پردازد. سپس با اتکا بر مقدماتی که در درسگفتارهای پیشین آمده است. زمینه‌های تأسیس شاهنشاهی هخامنشی و دستاوردهای تمدنی و تحقق سلسله‌مراتب آگاهیِ مقارن با آن را شرح می‌دهد.

برای دسترسی به ویدئوی این درس‌گفتار و تماشای آن در سایت هاشور روی گزینه خرید کلیک کنید.

برای دریافت تمام مقالات و درس‌گفتارهای آریاسپ دادبه اینجا را کلیک کنید.