برج بابل / بابل / بابل نوین / فریتز لانگ / ولادیمیر تاتلین / بروگل

مقاله‌ی بابل، بروگل، تاتلين، لانگ، سه رويكرد / اران ابراهيمی مديسه

برج بابل در "سِفر پیدایش"

در فصل یازدهم در سِفر پیدایش چنین آمده است: «و همگان را یک زبان بود و یک لغت. یکدیگر را گفتند: "بیایید برای خویش شهری بنا کنیم و برجی بسازیم که سر بر آسمان کشد. خویش را پر آوازه سازیم و مباد که بر سرتاسر زمین پراکنده باشیم". باری یَهُوَه فرود آمد تا شهر و برجی را ببینید که آدمیان بنا نهاده بودند و یَهُوَه گفت: "اینک همه یک قوم واحد هستند و به یک زبان واحد سخن می‌گویند و آغاز کارهای انان چنین باشد! اکنون هیچ مقصودی از برای آنان محال نخواهد بود. بیایید فرود آییم! زبان ایشان را درهم ریزیم تا سخن را درنیابند."»

برج بابل در سه نگاه

اران ابراهيمی مديسه در ویدئوی «بابل، بروگل، تاتلين، لانگ، سه رويكرد»، برج بابل را از سه دیدگاه به تصویر کشیده و مورد بررسی قرار داده است. در قدم نخست به تحلیل برج بابل در اثر پیتر بروگل پرداخته است. وی به این نکته اشاره می‌کند که در تصویر بروگل، برج بابل به سمتی متمایل است و این حکایت از تزلزل در پیِ ساختمان دارد؛ و این سرنوشت را هشداری از سوی بروگل به انسان رنسانس می‌داند که هیچ محدودیتی برای خود قائل نبود و هیچ چیز مانعِ جاه‌طلبی این انسانِ قرن شانزدهمی نمی‌شد.

مدیسه در رویکردی دیگر به طرح برجی تحت عنوان «یادمان انترناسیونال سوم» اثر ولادیمیر تاتلین اشاره می‌کند. طرحی که برای ستاد مرکزی جنبش جهانی طبقه کارگر طراحی شده بود. این طرح که قدرت بشرِ قرن بیستم را به رخ می‌کشد کاملاً متفاوت از اثر بروگل است. مدیسه تلاش می‌کند به شرح این تفاوت‌ها در عین تشابهِ بصری بپردازد.

در بخش سوم از این ویدئو، سازنده به فیلم «متروپلیس» اثر فریتز لانگ اشاره می‌کند. فیلمی کلاسیک که در میانه‌ی دو جنگ جهانی ساخته شده است؛ و در آن شاهد ساختِ آرمانشهری هستیم که پرده از واقعیت جاه‌طلبانه‌ی تمامیت‌خواهِ انسانِ معاصر برمی‌دارد. نام برج اصلی این شهر «بابل نوین» است.

مدیسه با قرار دادن «برج بابل» به عنوان عنصر مشترک در سه اثر، به بررسی جهان‌بینی انسان در هر دوره‌ی تاریخی پرداخته است. وی کوشیده است آمال‌ و آرزوها و جاه‌طلبی‌های انسانی را، با تحلیلِ این آثار و برشمردنِ تشابهات و تفاوت‌های میان آنها بیان کند.

نام اصلی: مقاله‌ی بابل - در سه پرده، بروگل/ تاتلین/‌لانگ

نویسنده و گوینده: اران ابراهیمی مدیسه

ساخت: اران ابراهیمی مدیسه، مهرداد عمرانی

برای دسترسی به این فیلم و تماشای آن اینجا کلیک کنید.