64

فاصله‌ی دو عکس / محمد رضایی‌راد

معمولاً پیش از انتخابات ریاست جمهوری همه چیز شکلی دیگر به خود می‌گیرد. کمپین‌های تبلیغاتی فعال می‌شوند. سخنرانی‌های پرشور و سیل طرفداران نامزدهای انتخاباتی که در جستجوی آمال خود در وعده‌های انتخاباتی هستند. «فاصله بین دو عکس» عنوان یادداشتی تحلیلی است که محمد رضایی‌راد در تحلیل دو عکس در حاشیه انتخابات ریاست جمهوری نوشته است. سوژه دو عکس میرزا آقا پیرمرد دستفروش اردبیلی است که در سخنرانی روحانی پیش از انتخابات ریاست جمهوری 96 شرکت کرده است. عکس میرزا آقا به خاطر معصومیت چهره و نگاه معنادارش معروف شده است. اما عکس دوم از همین سوژه حکایت دیگری دارد. نویسنده با تحلیل بارت درباره‌ی عکس، پونکتوم دو عکس را مقایسه می‌کند. مردی که با بغض در عکس اول به سخنرانی کاندید ریاست جمهوری نگاه می‌کند و عکس دوم، همان مرد با ماشینی که به لطف عکس اول به عنوان هدیه دریافت کرده است. جایگاه و طبقه‌ی اجتماعی سوژه عکس چه چیزی را نشان می‌دهد؟ آیا طرفداری از یک کاندیدای خاص منطبق با جایگاه اوست؟ مقاله با زبانی انتقادی به تحلیل نقشی که جامعه پیش از انتخابات به این فرد می دهد، می‌پردازد. پس از انتخابات اما این نقش‌ها تغییر کرده است و مخاطب عکس برای درک این تغییر جایگاه نیازمند شناخت ابزارهای سیاست است. از متن:

فاصله‌ی عکس اول و آخرِ میرزاآقا حدوداً یک هفته است و در عرض همین یک هفته او به یک چهره‌ی سلبریتیِ انتخاباتی تبدیل می‌شود. در فاصله‌ی این دو عکس البته عکس‌های دیگری هم هست؛ عکس‌های او با استاندار اردبیل و عکس‌هایی از او در دیدار با رئیس‌جمهوری روحانی، اما آن عکس‌ها اهمیت چندانی ندارند؛ مهم همین دو عکس است که حیات‌وممات یک شمایل را نشان می‌دهند...