شماره 78

صنایع مستظرفه کنونی / کریم طاهرزاده بهزاد تبریزی

هر ملت دایرۀ صنایع مستظرفۀ خود را بمرور زمان وسعت داده و از پرتو آثار آن، روح ملی خود را زنده و هیئت جامعه را بشاهراه ترقی و تکامل دلالت نموده است. اما ملت ایران امروزی از چند قرن باین طرف قدمی در این راه بر نداشته سهل است که از خراب کردن و نابود ساختن بسیاری از آثار قدیمۀ ایران نیز کوتاهی نورزیده است بطوریکه امروز دربارۀ صنایع مستظرفه و حتی در پیشه‌وری نیز از بسیاری از ممالک کوچک دنیا پس افتاده است! فرانسویها یک مثال دارند که میگوید: خواستن توانستن است ولی این مسئله در حق ایرانیها قابل قبول نیست زیرا که خواستن با کوشیدن همراه باید باشد تا بدرجۀ توانستن بتواند برسد و اگر نه گفتار بیکردار و آرزوی بی‌کوشش مانند نوشته‌هائی خواهد بود که در روی برف نقش بسته باشند.

مخترع و ایجاد کنندۀ حقیقی در عالم ترقیات، حس ضرورت و احتیاج میباشد. زیرا که هر یک از اختراعات علوم و فنون امروزی در یک زمانیکه مردمان بدان محتاج بوده‌اند بوجود آمده است. خوشبخت ملتی است که در دماغهای افراد آن فکر اصلاحطلبی و آبادی و حس احتیاج بر آموختن علم و ادب و فضل و هنر پرورش یابد! پس در اینجا معلوم میشود که هنوز در ایران بوجود صنایع مستظرفه و سایر اسباب آبادی کشور، احتیاج حس نکرده‌اند و گفتار آنان نیز مثل کلمات طوطی تقلید صرف است! این بی‌احتیاجی و عدم میل به صنایع مستظرفه را از مطبوعات ایران که زبان معنوی و ناطق حقیقی هر ملت است نیز میتوان احساس کرد! و با تأسف زیاد باید گفت که تا امروز در زبان فارسی کتاب و یا رساله و یا مجله‌ایکه دربارۀ صنایع مستظرفه نوشته شده باشد نیست! و فاضل مرحوم فرصت شیرازی که هم شاعر و هم نقاش و بعید نیست که معمار هم بوده است و در نوشتن کتاب آثار عجم بسیار زحمت کشیده، نیز بیشتر از تعریف و شرح چگونگی صنایع جمیله به مقالات دیگر یعنی خارج از شعبه‌های صنایع مستظرفه پرداخته، و تاریخ آثار قدیمۀ ایران را نیز بطور افسانه و بدون اینکه مأخذی نشان بدهد برشتۀ تحریر کشیده است. حتی در این ایام که نهضت معارف و رنسانس ایران میرود یواش‌یواش آغاز بکند، هیچ یک از نویسندگان ایران به پیرامون موضوع صنایع مستظرفه نمی‌گردد. و بعید نیست که پرده‌های رنگارنگ صنایع مستظرفه نمی‌تواند کبک دل آنان را جذب نموده و قطره‌های باران صنایع جمیله آنقدر توانا نیست که گلهای احساسات آنان را آبیاری بکند! پس این یک دلیل است که هنوز ایرانیها بر مزایای صنایع مستظرفه‌ پی نبرده و از جلوۀ پرده‌های روحفزای آن رم میخورند!

برای دریافت رایگان مقاله روی گزینه‌ی خرید در زیر تصویر کلیک کنید.

پیش خرید شماره 80

ویژه‌نامه هنر شهرهای ایران (2)

120 هزار تومان

90 هزار تومان

ارسال رایگان به سراسر کشور