36

شور شیطانی شهر / سینا دادخواه

«شور شیطانی شهر» عنوان یادداشتی از سینا دادخواه درباره‌ی صورت اسطوره‌ای شهر تهران است. مقاله ابتدا از سویه‌های پلید و مخوف شهر تهران سخن می‌گوید و در توصیف این سویه‌ی شیطانی شهر نقبی به ادبیات می‌زند. به زعم نویسنده ادبیات روس توانسته بهترین پاسخ را به عمیق‌ترین پرسش بشری یعنی مسأله‌ی مرز میان خیر و شر بدهد. خیر و شر در شهر چه جایگاهی دارد؟ نویسندگان روس اولین کسانی هستند که المانهای شهری را وارد داستان کردند و فضای خیر و شر را در فضای شهری کشف کردند. مقاله با قیاس صورت مسأله‌ی خود با مسأله خیر و شر در ادبیات روس، تلاش می‌کند به برون‌ریزی اسطوره‌ای شهر تهران بپردازد. در این راه از واقعه‌ی تاریخی دوره‌ی فتحعلی شاه در صورت‌بندی خود بهره می‌گیرد؛ واقعه‌ای که با شر موجود در کتاب مرشد و مارگریتا در پیوند است. مقاله برای آنکه گذشته را به آینده گره بزند، از یک فانتزی ابدی استفاده می‌کند. با تداخل این فضاها ناخودگاه شهری چون تهران در میانه خیر و شر به تصویر کشیده می‌شود.