18

سالشمار نقاشی نوگرای ایران / ستاره مینوفر

در این شماره از مجله حرفه: هنرمند که ویژه‌ی نامه‌ی عصر تجدد است، دو سالشمار تهیه و تنطیم شده است. یک سالشمار محدوده‌ی زمانی صد ساله‌ی اخیر یعنی از آغاز انقلاب مشروطه به بعد را در برمی‌گیرد که در آن مجموعه‌ای از رویدادها و جریانات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی مؤثر در شکل‌گیری جریان هنر نوگرا (با تأکید بر نقاشی و عکاسی) ذکر شده است تا امکان بررسی هر رویداد نقاشی یا عکاسی در بستر زمانه‌ی خاص خود فراهم شود. هدف از تهیه‌ی این سالشمار آن بوده است تا مخاطبان در حین مطالعه‌ی تحولات هنری در طول زمان، تصویری از رخدادهای معاصر آن نیز در ذهن داشته باشند و آثار هنری را از بستر جامعه و دیگر تحولات زمینه‌ساز آن جدا نبینند. این سالشمار در قالب یک ضمیمه همراه با این شماره از مجله منتشر شده است که فعلاً با دانلود سالشمار نقاشی نوگرای ایران قابل دسترسی نیست. دیگری، سال‌شمار حاضر است که مختص نقاشی نوگرای ایران است و بازه‌ی زمانی دهه‌های آغازین تا دهه‌ی اخیر را دربرمی‌گیرد؛ دورانی که روند نوجویی و نوگرایی در نقاشی ایرانی رسماً به صورت جدی و در غالب جریانی مستقل آغاز و تثبیت می‌شود. هدف از تهیه‌ی این سالشمار ارائه‌ی برخی توضیحات ضروری در رابطه با مهم‌ترین وقایع زمینه‌ساز و مرتبط با نقاشی نوگرای ایران است. در این متن رخدادهای نقاشی معاصر با تأکید بر نوگرا بودن و فارغ از هرگونه تعبیر و تفسیر و تأویل شرح داده می‌شود. به این ترتیب متن حاضر مقدمه‌ای است برای سایر مقالات این شماره از مجله که به تحلیل جریان نوگرایی در هنر تجسمی ایران می‌پردازند. به دلیل رشد چشم‌گیر تعداد گالری‌ها و نهادهای هنری، و همچنین نمایشگاه‌ها و فعالیت‌های هنری در دهه‌های اخیر، و با توجه به محدودیت‌هایی که در قالب انتشار سالشمار وجود دارد، تنها مقاطع و وقایع معاصری در این سالشمار ذکر شده‌اند که تأثیری در روند کلی جریان نوگرایی در نقاشی ایران داشته‌اند. این سالشمار با سال 1289 مقارن با تأسیس «مدرسه‌ی صنایع مستظرفه» توسط کمال‌الملک آغاز می‌شود و با مرور اجمالی مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی و هنری از آخرین دهه‌ی قرن سیزدهم تا سال 1385 مقارن با اولین حضور آثار هنرمندان معاصر ایرانی در حراج «کریستی»، ادامه می‌یابد. در حاشیه‌ی این سالشمار نمونه‌هایی از آثار هنرمندان معاصر نوگرا که در متن به آن‌ها اشاره شده است، آورده شده است.