رویین پاکباز در حرفه: هنرمند

کتاب رویین پاکباز در حرفه: هنرمند

کتاب «رویین پاکباز در حرفه هنرمند» مجموعه مقالات پاکباز در مجله حرفه: هنرمند است. پاکباز علاوه بر تدوین کتاب و ترجمه به نوشتن مقالاتی در باب هنر پرداخته که تکمیل کننده ایده‌های او در کتاب‌هایش است.

«گروه ما با توشه‌ی ناچیز خود، در ابتدای راهی است که برای کشف یک حقیقت هنری باید طی کند. و در این طی طریق، جستجو و کاوش ممتد و صداقت در کار، به ما نیرو می‌دهد که هر چیز ناقض اندیشه‌مان را به دور افکنیم. هر بدعتی را به محک تجربه زنیم. هر پدیده‌ی ناآزموده‌ای را بیازماییم. به این جهت، قالبی که ما برای این نمایشگاه برای بیان حرف‌هایمان انتخاب کرده‌ایم. لایتغیر نیست و شاید روزی ما را در «هیئت دیگری باز شناسید.»

این متن بخشــی از بیانیه‌ی گروه نقاشان تالار قندریز در مجله‌ی بررسی به قلم رویین پاکباز اســت. در این خطوط و واژگان روحیــه‌ی پاکباز را به عنوان یکی از افرادی که شاکله‌ی هنر نوگرای ایران را بنا نهاد، به‌خوبی می‌توان شناخت. عملکرد رویین پاکباز به گونه‌ای‌ست که کمتر کسی از اهالی هنرهای تجسمی ایران، خود را بی‌نیاز از آموزه‌های او می‌بیند.

در این مقدمه تلاش می‌شود مروری بر عملکرد او در این سال‌ها داشته باشیم. رویین پاکباز فعالیت مستمر خود در زمینه‌های تاریخ‌نگاری هنر، نقدنویسی و ترجمه‌ی متون هنری را از زمان تأســیس تالار قندریز (1343) آغاز کرد.

در دهه‌های چهل پنجاه شمســی که فضای جامعه در محاصره‌ی گرایش‌های ایدئولوژیک بود. او موضع خود نسبت به هنر اجتماعی را تعدیل کرد. همواره کوشید در عین نوگرایی و شناخت مدرنیسم صورت‌بندی‌ای برای ایجاد هنری ملی اما عمیق ارائه کند. در همین سال‌هاست که او مجله‌های بررســی و فصلی در هنر را پایه‌گذاری می‌کند.

محور اندیشه‌ی پاکباز در این دوره، توجه به بُعد عملی هنر تحت تأثیر تعلیمات مدرسه‌ی باهاوس بود. روی آوردنِ او به آموزه‌های باهاوس شاید به خاطر اهمیت ایجادِ گروهی دقیق و هماهنگ بود. بســیاری از روشنفکران چپ دهه‌های چهل و پنجاه به متون نظری و ایدئولوژی‌زده با محوریت انتقاد از سرمایه‌داری و هنر متعهد پایبند بودند.

در این فضا، پاکباز با دیدی آرمان‌گرایانه، مدافع ایده‌های مدرنیستی اما اجتماعی بود. ضمن آنکه از هنر انتظار حل تناقضات فردی را نیز داشت.

او در پایان کار تالار، از عدم احاطه‌ی کافی به هنر گذشته‌ی ایران و مسیر هنر غرب به عنوان نقاط ضعفِ کار تالار قندریز نام برد. او بر شناخت و تکیه بر فرایند به جای نتیجه تأکید داشت. خصیصه‌ای که در همه‌ی مراحل فعالیتش با آن طیِ مسیر می‌نمود. مطالعه‌ی دوران کاری پاکباز نشان می‌دهد که در مسیر شــناخت و ساختنِ بیشتر، هیچگاه متوقف نشد. از نگاه او «هنرمند بودن به تنهایی کافی نیســت. بلکه به عنوانِ هنرمند، در ساخت جامعه مؤثر واقع شدن اهمیت دارد.» پاکباز در کنار نوشتن پیرامون هنر، از آموزش غافل نبود ...

برای دیدن تمام مقالات رویین پاکباز اینجا را کلیک کنید.

برای مطالعه‌ی کتاب الکترونیک «رویین پاکباز در حرفه: هنرمند» در طاقچه اینجا را کلیک کنید.