47

خاستگاه‌ها و نخستین مراحل طبیعت‌ بیجان / نوربرت اشنایدر / خیزران اسماعیل‌زاده

در مقاله‌ی «خاستگاه‌ها و نخستین مراحل طبیعت بیجان» نوربرت اشنایدر زمینه‌ی شکل‌گیری اولین نمونه‌های ژانر طبیعت بیجان را بررسی می‌کند. تغییر نظام‌های حکومتی و افول تدریجی ساختارهای فئودالی منجر به تغییر وضعیت اقتصادی و افزایش تولید در غرب گردید. اما گسترش ژانر نقاشی از اشیای بیجان چگونه می‌تواند نتیجه‌ی پیشرفت اقتصاد و رونق بازارها باشد؟ آیا نمایش محصولات و کالاهای گوناگون در منظره‌های طبیعت بیجان اولیه بر پیشرفت کشاورزی آن دوره دلالت دارد یا این وفور نعمت بازنمایی رحمت پروردگار است؟ مقاله‌ی حاضر بر جنبه‌ی کمتر پرداخته شده‌ای از طبیعت بیجان دست می گذارد. حجم زیادی از انواع خوراکی‌ها و میوه‌‌ها در نقاشی ها وجود دارند، شاید مخاطب فرض را بر ثروتمند بودن افراد آن جامعه بگذارد. هدف از این ثروت خودنمایانه در طبیعت بیجان‌های قرن شانزده و هفده چیست؟ مقاله به بررسی موارد متعددی از طبیعت بیجان‌های دوران اولیه می‌پردازد. برخی از این آثار با پیوند به عناصر اسطوره‌ای، الهه‌گان ثروت و شادی را در طبیعت بیجان‌هایشان تصویر می‌کنند. بسیاری از نمونه‌های دیگر این ژانر با چاشنی مذهب آمیخته است. نمونه بارز آن‌ها نقاشی‌هایی از دکان‌های قصابی است که در فضایی غریب طبیعت بیجان و عناصر مذهبی را در کنار یکدیگر می‌نشانند. رابطة این ژانر با عناصر اسطوره‌ا ی و مذهبی چگونه بوده است؟