13

خئوپس، خفرن و میکرینوس / ماری سسیل بوویر / فریناز سندانی

هرم چیست؟

اهرم مقبره‌ای با ساختار عظیم آجری یا سنگی است که شکلش با نامش سازگار است. این عمارت مصری به پادشاهی قدیم مصر(۲۷۰۰-۲۲۰۰ پیش از میلاد مسیح) تعلق دارد و به طور کلی مقبره فرعون و گاهی اوقات مقبره ملکه بوده است. در سلسله چهارم پادشاهی، هرم قسمت اصلی مجموعه بنای یادبودی بود که شامل دو معبد بود که توسط راهی به هم متصل بودند. معبد بالایی در وجه شرقی هرم و معبد دیگر در محل برخورد دو شیب قرار داشت. هرم نزدیک یک دیوار برپا بود. قایق‌های بزرگ چوبی نیز در گودال‌های خاصی، نزدیک همین دیوار، کشف شده بودند. شکل هرمی سلسله چهارم پادشاهی، از تکامل و پیشرفت مقبره‌های سلسله سوم بدست آمده است مانند مقبره شاه زوسر در سکارا (Saqqara) که برای بیان ابعاد هرم از عدد پی به عنوان نقطه مرجع استفاده شده است. ارتفاع هرم خئوپس مساوی‌ست با محیط قاعده تقسیم بر 2. جهت دقیق این اهرام نشانگر این است که ستارگان در طرح موقعیت آنها، نقش مهمی داشته‌اند.

واژه یابی (Lexicography): آتش یا کیک گندم

با آنکه واژه هرم از عهد باستان شناخته شده است، اما همواره سوژه بسیاری از مفسران بوده است. به طور مثال، در قرن ششم، دانشمندان اروپای شرقی، هرم را به کلمه‌ای یونانی نسبت داده‌اند که به معنای «آتش» است. بر طبق نظر طنزپرداز فرانسوی فرانسوا رابلیس (۱۵۵۳-۱۴۹۴)، اهرام ساختمان‌های بسیار بزرگی از سنگ یا آجر بودند که در قاعده پهن، و ارتفاع زیادی داشتند و دارای نوکی مانند شعله آتش بودند. آندره توه، راهب فرانسوی در Cosmographie du levant در سال ۱۵۵۴ نیز شبیه به این مورد، می‌گوید: «این اهرام نوکی مانند یک الماس دارند و بلندتر از هر کوهی هستند و مانند برج به سمت بالا سوق دارند. در قاعده بسیار پهن هستند و به همان نسبت که به سمت بالا می‌روند، این قاعده کم‌تر می‌شود. هندسه‌شناسان بر این باورند که کلمه اهرام از لغت آتش آمده است. در قرن نوزدهم، هیروگلیف(خط تصویری) خوانده شد. مصریان در طراحی هرم از شکل مثلث استفاده می‌کردند، که ما به صورت mr می‌خوانیم، هر چند که بیان دقیق آن مشخص نیست.

حتي امروز هم ریشه کلمه هرم مورد بحث و بررسی است. بعضی افراد ریشه آنرا، ریشه مصری یونانی شده می‌دانند و برخی دیگر، این کلمه را یک کلمه کاملا یونانی می‌دانند. آیا این کلمه رونوشت یک کلمه‌ی مصری است؟ و یا شاید از نام مصری یکی از وجه‌های هرم آمده باشد. احتمال دارد که این لغت به سادگی از لغت یونانی هرم  آمده باشد، که نه تنها به شکل هندسی آن مربوط نمی‌شود، بلکه به نوعی کیک گندم بر می‌گردد؟

نمادگرایی: تپه آغازین، پلکان یا اشعه خورشید؟

انتخاب شكل مقبره به صورت هرم، به منظور مذهبی و الهی جلوه دادن این مسئله بوده است. هرم ممکن است، نشانگر جادوی بن بن (benben) یک سمبل سنگی مخروطی شکل از خدای خورشید در فرقه خورشیدی Helicpolis باشد، و یا ممکن است یادآور اولین تپه‌ای باشد که از دریای Nun بیرون آمده است . در کیهان‌پژوهی Hermopolis زمین در ابتدا مانند تپه‌ای بوده است که از این دریای آغازین بالا آمده است. بر روی این تپه اولین تخم گذاشته شد و روزی آن تخم باز شد و خورشید جوان، خیلی نورانی، از آن بیرون آمد. احتمالا مفهوم خورشیدی فرعون مرده به هرم مربوط باشد. بر طبق این باور، قانون‌گذار مرگ، خدای خورشید را دوباره به مرده متصل می‌کند. در ستون پلکان اهرام این گونه توصیف شده که روح پادشاه مرده قادر می‌شود که از طریق پله‌ها به سمت پدرش، خدای خورشید برود. هرم نشانه صعود است که با ذهنیت دیگری نیز رابطه دارد: تیغه‌های اهرام مانند اشعه‌های خورشید زاویه‌دار است، شاید این ساختار بنا، شکلی از اشعه‌های خورشید سنگ شده باشد.

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید.