جناب جلالتمآب کمال‌الملک نقاشباشی مخصوص حضور همایون / محمد باقر اعتمادالسلطنه

جناب جلالتمآب کمال‌الملک میرزا محمّدخان غفاری کاشانی پیشخدمت خاصّه و نقاشباشی حضور همایون شاهنشاهی که از اعزّار سلسلۀ غفاری و خلف اشراف بلکه شرف اسلاف خویش است برحسب استعداد فطری و قابلیّت جبلّی که واهب متعال بحدّ کمال در نهاد وی بودیعت نهاده است از بدایت امر و اوایل عمر که قریحۀ صافیش را گاه اقتراح بود پس از چندی تحصیل مقدّمات فارسی و عربی و مشق خطّ بتقاضای وراثت و اقبال طبیعت میل بصنعت شریف نقّاشی نمود که از نفایس صنایع و فنون بلکه این هندسة روحانیه مصدر و مقیاس صنایع گوناگونست و برا ی تحصیل این صنعت بمدرسۀ مبارکۀ دارالفنون رفته در ضمن نقّاشی لغت فرانسه را نیز متدرّجاً فرا میگرفت و در راه کسب صنعت و هنر جدّ و مجاهدت را بغایت قصوی رسانیده زمانی برنیامد که مانند چشمۀ غریزی که باستعمال و کاوِش آغاز تفجّر و تراوش نماید از مَکمَن وجودش قابلیّت فطریّة رو بنمایش نهاده ترقّیات حیرت‌انگیز روزبروز از وی بروز میکرد و هر روزی بقدر ماهی و هر ماهی بمقدار سالی طیّ مراحل هنر مینمود پس از یکدَو سه سال با این استعداد خدا داده و استبداد فوق‌العاده و شوق فطری انوار تربیت مِهر جهان‌آرای سلطنت نیز توام آمده بر حَسَب امر شاهنشاه شهید مبرُور در کنف مرحمت و تربیتِ خاصّ و سلک خدّام مخصَوص خلوت پادشاهی شرف مقام یافته بتشویقات دائمیة خسروانی در ظرف سالی چند کار صنعت را بدرجَة کمال و مقامی فوق احتمال رسانید کارهای ممتاز و پرده‌های بی‌انباز که اندیشه هیچ دقیق‌الفکر هنرپیشة بکُنه دقایق آن نمیرسید بساخت که همه زینت موزۀ مبارکه و تالارهای خاصّه سلطنتی و برترین مُبلهای عمارات و قصُور خسروانی است نخست بلقب نقاشباشی و منصب شریف پیشخدمتی حضُور هُمایون نایل و منصُوب و پس از چندی باقتضای کمال لیاقت بلقب کمال‌الملکی ملقّب گردید و از امتیازات فاخرۀ علمیّه به نشانهای طلا و نقرۀ مدرسه مُبارکۀ دارالفنون نایل و از مواهب سلطنتی و امتیازات دولتی باعطای گل کمر مرصّع و نشان و حمایل از درجات سرتیپی و خلاع فاخره از ملابس تنپوش همایُون سلطنت و شالهای گرانبها از نسیج کشمیر کراراً مفتخر و مباهی آمد تا بدایت جلوس مسعود میمُون و آغاز سطوع سلطنت روزافزون شاهنشاهی لازال مصُوناً عن‌الزّوال و مقروناً بالاَقبال که از توجّهات خاصّه خاطر اقدس هُمایونش جهان دانش را دُوباره عهد جوانی در رسید و مردُم دانشور را کوکب اقبال و امانی بدمید بازار علم و صنعت رونقی تازه گرفت و کالای هنر رواجی بلند آوازه یافت باقتضای قدرشناسی و حقگذاری که از شَیم خاصّه ذات همایُون شهریاری است مرحمتهای بی‌پایان دربارة جناب کمال‌الملک مبذول فرموده بر قدر و مقام در اتبه و انعامش بسی بیفزودند تا بمین عنایت خسروانی و تابش مهر مکرمت جهانبانی یکباره قابلیّت فطری و گوهر اصلیش از کان طبیعت و نهانخانۀ وجود بعرصۀ عیان و شهود آمد پس از چندی محض تکمیل دقایق صنعت نقّاشی و زبان فرانسه باجازت ملوکانه عزیمت فرنگستان نموده قُرب سه سال در آن‌جا متوقف گشت و نزد اساتید بزرگ تمام شعب صنعت نقّاشی را علماً و عملاً بدرجه کمال رسانیده. ...

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید.