شماره 78

جناب جلالتمآب کمال‌الملک نقاشباشی مخصوص حضور همایون / محمد باقر اعتمادالسلطنه

جناب جلالتمآب کمال‌الملک میرزا محمّدخان غفاری کاشانی پیشخدمت خاصّه و نقاشباشی حضور همایون شاهنشاهی که از اعزّار سلسلۀ غفاری و خلف اشراف بلکه شرف اسلاف خویش است برحسب استعداد فطری و قابلیّت جبلّی که واهب متعال بحدّ کمال در نهاد وی بودیعت نهاده است از بدایت امر و اوایل عمر که قریحۀ صافیش را گاه اقتراح بود پس از چندی تحصیل مقدّمات فارسی و عربی و مشق خطّ بتقاضای وراثت و اقبال طبیعت میل بصنعت شریف نقّاشی نمود که از نفایس صنایع و فنون بلکه این هندسة روحانیه مصدر و مقیاس صنایع گوناگونست و برا ی تحصیل این صنعت بمدرسۀ مبارکۀ دارالفنون رفته در ضمن نقّاشی لغت فرانسه را نیز متدرّجاً فرا میگرفت و در راه کسب صنعت و هنر جدّ و مجاهدت را بغایت قصوی رسانیده زمانی برنیامد که مانند چشمۀ غریزی که باستعمال و کاوِش آغاز تفجّر و تراوش نماید از مَکمَن وجودش قابلیّت فطریّة رو بنمایش نهاده ترقّیات حیرت‌انگیز روزبروز از وی بروز میکرد و هر روزی بقدر ماهی و هر ماهی بمقدار سالی طیّ مراحل هنر مینمود پس از یکدَو سه سال با این استعداد خدا داده و استبداد فوق‌العاده و شوق فطری انوار تربیت مِهر جهان‌آرای سلطنت نیز توام آمده بر حَسَب امر شاهنشاه شهید مبرُور در کنف مرحمت و تربیتِ خاصّ و سلک خدّام مخصَوص خلوت پادشاهی شرف مقام یافته بتشویقات دائمیة خسروانی در ظرف سالی چند کار صنعت را بدرجَة کمال و مقامی فوق احتمال رسانید کارهای ممتاز و پرده‌های بی‌انباز که اندیشه هیچ دقیق‌الفکر هنرپیشة بکُنه دقایق آن نمیرسید بساخت که همه زینت موزۀ مبارکه و تالارهای خاصّه سلطنتی و برترین مُبلهای عمارات و قصُور خسروانی است نخست بلقب نقاشباشی و منصب شریف پیشخدمتی حضُور هُمایون نایل و منصُوب و پس از چندی باقتضای کمال لیاقت بلقب کمال‌الملکی ملقّب گردید و از امتیازات فاخرۀ علمیّه به نشانهای طلا و نقرۀ مدرسه مُبارکۀ دارالفنون نایل و از مواهب سلطنتی و امتیازات دولتی باعطای گل کمر مرصّع و نشان و حمایل از درجات سرتیپی و خلاع فاخره از ملابس تنپوش همایُون سلطنت و شالهای گرانبها از نسیج کشمیر کراراً مفتخر و مباهی آمد تا بدایت جلوس مسعود میمُون و آغاز سطوع سلطنت روزافزون شاهنشاهی لازال مصُوناً عن‌الزّوال و مقروناً بالاَقبال که از توجّهات خاصّه خاطر اقدس هُمایونش جهان دانش را دُوباره عهد جوانی در رسید و مردُم دانشور را کوکب اقبال و امانی بدمید بازار علم و صنعت رونقی تازه گرفت و کالای هنر رواجی بلند آوازه یافت باقتضای قدرشناسی و حقگذاری که از شَیم خاصّه ذات همایُون شهریاری است مرحمتهای بی‌پایان دربارة جناب کمال‌الملک مبذول فرموده بر قدر و مقام در اتبه و انعامش بسی بیفزودند تا بمین عنایت خسروانی و تابش مهر مکرمت جهانبانی یکباره قابلیّت فطری و گوهر اصلیش از کان طبیعت و نهانخانۀ وجود بعرصۀ عیان و شهود آمد پس از چندی محض تکمیل دقایق صنعت نقّاشی و زبان فرانسه باجازت ملوکانه عزیمت فرنگستان نموده قُرب سه سال در آن‌جا متوقف گشت و نزد اساتید بزرگ تمام شعب صنعت نقّاشی را علماً و عملاً بدرجه کمال رسانیده. ...

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید. 

پیش خرید شماره 80

ویژه‌نامه هنر شهرهای ایران (2)

120 هزار تومان

90 هزار تومان

ارسال رایگان به سراسر کشور