50

تحقق ایران در خارج از ایران، تحقق خارج از ایران در ایران / شمیم مستقیمی

ماندن و رفتن بحث همیشگی است. چه کسانی اما بیشتر درگیر این سؤال هستند؟ و با انتخاب یکی از گزینه‌های ماندن و رفتن چگونه بر زندگی و مهم‌تر از آن حرفه‌ی خود تأثیر می‌گذارند؟ می‌توان گفت دانشجویان رشته‌های فنی و یا کسانی که در پی زندگی آکادمیک هستند راه مهاجرت را هموارتر از بقیه برای خود می‌بینند اما این تصمیم برای هنرمندان که نیازمند بستر فرهنگی و اجتماعی خود هستند با پیچیدگی‌های بیشتری روبه‌روست. در این مقاله شمیم مستقیمی با بررسی زندگی هنرمندانی چون امیر نادری، سهراب شهید ثالث و ابراهیم گلستان که به زعم بسیاری بعد از مهاجرت اقبال کارهایشان به اندازه‌ی آثار قبل از مهاجرت‌شان نبوده، سعی دارد دو روی سکه‌ی مهاجرت هنرمندان را بررسی کند، زیرا از طرف دیگر با نویسندگانی چون رضا قاسمی و شاهرخ مسکوب روبه‌روایم که بیشتر آثار مطرح‌شان را در جایی خارج از ایران نوشتند و حتی آثار مهم‌تری را خلق کردند. به زعم شمیم مستقیمی شاید فرقی نکند که ساکن کجا هستی، سکونت‌گاه در برابر پدیده‌ی جهانی شدن کوچک‌تر از آن است که ابراز وجودی کند زیرا خیلی‌ از آن‌هایی که رفته‌اند در واقع هنور اینجا هستند و خیلی از آن‌ها که نرفته‌اند در واقع رفته‌اند. ماندن یا رفتن در معنایی‌عمیق‌تر اتفاقی است در ذهن.