9

به قصد زیارت، نه به هوس سیاحت / گفت‌وگو با آریاسپ دادبه

این نوشتار حاصل گفتگوی ایمان افسریان و مریم اطهاری با آریاسپ دادبه پیرامون مفهوم «حافظه‌ی تاریخی» است. دادبه در نوشتارهای «حافظه‌ی تاریخی و آموزش هنر» در شماره‌ی 8 و «سنت، مدرنیته، حافظه‌ی تاریخی» در شماره‌ی 10 مجله، درباره‌ی این مفهوم بحث کرده است. هدف از این گفتگو روشن‌تر شدن مفهوم حافظه‌ی تاریخی و نسبت آن با اثر هنری و تاریخ هنر است. دادبه ابتدا می‌کوشد تا تفاوت حافظه‌ی تاریخی با تاریخ هنر یا میراث فرهنگی را روشن کند و سپس رابطه‌ی تاریخ هنر با حافظه‌ی تاریخی را شرح می‌دهد. او در ادامه پس از طرح مقدماتی پیرامون تبعاتی که سیطره‌ی مدرنیته و سپس مدرنیسم در فرهنگ غرب به بار آورد و واکنشی که غربیان در برابر آن نشان دادند، فرایند محو شدن یا گم شدن حافظه‌ی تاریخی در ایران را توضیح می‌دهد. دادبه همچنین مقایسه‌ای بین عملکرد و واکنش فرهنگ‌های غربی و شرق نسبت به حفاظت از میراث فرهنگی‌شان و به تبع آن حافظه تاریخی‌شان می‌کند. او همچنین تلاش می‌کند نشان بدهد ما امروز چگونه می‌توانیم این حافظه‌ی تاریخی از یاد رفته‌مان را بازیابیم و تجربه‌ی شخصی خود در مواجهه با برخی آثار هنریِ ایرانی که آن‌ها را جلوه‌هایی از حافظه‌ی تاریخیِ ایرانیان می‌داند، شرح می‌دهد.