4

از عکس خوب و از چهره‌های گمنام / یحیی دهقان‌پور

عکس خوب چیست؟

شاید شما بارها در برابر این سؤال که "عکس خوب چیست؟" قرار گرفته باشید. پاسخ بدین سؤال همانقدر مشکل و پیچیده است که پاسخ به پرسش "رمان خوب چیست و یا شعر خوب کدام است؟".

با توجه بدین نکته که در مورد آثار ادبی تعداد زیادی پیشداوری، نقد و بررسی، و از همه مهم‌تر آشنایی وجود دارد. به عنوان مثال، اکثر ما یک یا چند اثر از نویسندگانی چون شکسپیر، داستایوفسکی، سارتر، همینگوی و... را خوانده‌ایم. حتی فیلمی از آثار آنها را روی پرده‌ی سینما دیده‌ایم. با وجود این، حتی برای کسانی که بیشتر با ادبیات سروکار دارند، وقتی در برابر پرسش کننده‌ای قرار می‌گیرند که از آنها می‌خواهد بهترین اثر یک نویسنده‌ی معین، مثلا داستایوفسکی را نام ببرند، اغلب دچار تردید می‌شوند. حتی شاید از دادن پاسخ صریح خودداری می‌کنند. اما برای ارزیابی آثار ادبی، منتقدان از دیرباز ضوابطی وضع کرده‌اند. آثار ادبی را به کمک این معیارها تجزیه و تحلیل می‌کنند. برای ارزیابی عکس خوب نیز به همانگونه، ضوابطی وجود دارد.

وقتی شروع به خواندن نوشته‌ای می‌کنیم، اگر از نظر ترکیب جملات و انتخاب و استعمال لغات نادرستی، سنگینی و یا لغزشی در آن باشد و اصول منطقی قواعد زبان و سبک نگارش در آن رعایت نشود، یقیناً آن نوشته قابل خواندن نیست. نویسنده قصد و هدف و یا اندیشه‌ای را _اگر به فرض هم داشته باشد_ نمی‌تواند القا کند. حال اگر در آن نوشته تمام آن اصول و قواعد نگارش رعایت شده باشد. نثر بسیار لطیف و شیوایی هم داشته باشد. اما تهی از احساس و اندیشه و پیامی باشد، باز هم یقیناً خواننده پس از اتمام آن، نویسنده‌ی کتاب را مورد بازخواست و سؤال قرار خواهد داد که قصد و هدف او از نوشتن چه بوده است. ...

برای دریافت مقاله روی گزینه‌ی خرید کلیک کنید.