مدخل نقد فصل، اثر زمینه: بکتاش سارنگ‌جوانبخت مجموعه‌ی بافت

70

نقد فصل

در شماره‌ی ۶۴ حرفه‌: هنرمند، بنا به تصمیم دبیران مجله، شکل تازه‌ای از «نقد فصل» ارائه شد که نسبت به «نقدِ فصل» شماره‌های پیشین که منحصر به بررسی نمایشگاه‌ها و فضای تجسمی بود، محتوایی جامع‌تر و عمومی‌تر داشت. هدف این بخش گردآوری متونی بود که در مقام نوعی نقد فرهنگ، مسائل و درگیری‌های روز حوزه‌ی عمومی جامعه‌ی ایران را به بحث بگذارند و از نقاط عزیمت و حوزه‌های تخصصی مختلفی آغاز کنند؛ با این قید که وجه اشتراک همگی آن‌ها ترجیحاً ایجاز، پیوند مستقیم با موضوع، و نگاه ارزش‌گذارانه یا نقادانه‌باشد.

در این فصل، به بهانه‌ی درگذشتِ احسان یارشاطر مقاله‌ای خواهید خواند که نویسنده با جست‌وجو در حیطه‌ی مطالعاتی گسترده و متنوع این زبان‌شناس و ایران‌پژوه بزرگ، هسته‌ی مرکزی و پایدار اندیشه‌ی او را نشان می‌دهد؛ خطی از اندیشه که «رستم در زبانِ سغدی» را به «ژرژ سورا و شیوه‌ی امپرسیونیسم نو» می‌رساند.

در ادامه پرونده‌ای کوتاه درباره‌ی نمایشگاه نقاشی تهمینه میلانی در گالری ایوان و اعتراضات گسترده به آن تهیه شده‌است. در شهریور ماه امسال این نمایشگاه موجی از اعتراض، افشاگری و زد و خوردهای کلامی را در پی داشت، اما مشخص بود که این رویداد و شدت واکنش‌ها به آن، ریشه‌های ژرف‌تری در شرایط اقتصادی و مناسبات نهاد هنر دارد. نویسندگان این بخش در چهار مطلب گردآوری شده، به بهانه‌ی این نمایشگاه نگاهی انداخته‌اند به اقتصاد هنر، تبعیض در نظام گالری‌ها، بحران نقد و معیارهای ارزش‌گذاری آثار هنری و همچنین نسبت نقد و اخلاق.

در آخر بنا بر عادت مألوف، به نقد نمایشگاه‌ها و رویدادهای حوزه‌ی هنر تجسمی پرداخته‌ایم. هدف این بخش بازتاب رویدادهایی است که از موضع و نگاه نویسنده، مهم، باکیفیت، مساله‌گون و چالش‌برانگیز هستند و با واکنش به آن‌ها می‌توان در تعمیق مسائل هنرهای تجسمی مشارکتی فعال داشت. بنابراین این بخش نمی‌تواند غالب اتفاقات این حوزه را مورد بررسی قرار دهد و اصولاً نباید از آن انتظار نوعی «گالری‌گردی» را داشت. این شماره سه رویداد هنری را در مرکز توجه قرار داده است: نمایشگاه گروهی عکاسی با عنوان «نمایشگاه ولیعصرـ پوشه‌ی اول» که نویسنده در ضمن توصیف و تشریح آن، برخی از مولفه‌های زندگی شهری و نسبت عکاسی و شهر را بیان می‌کند. مطلب دوم شامل مصاحبه‌ای با کیوریتور آلمانی نمایشگاه «بومسانی‌ـ‌همدلی» و مقدمه‌ای بر این مصاحبه است. همچنین نگاهی انداخته‌ایم به نمایشگاه «انفرادی» از بکتاش سارنگ‌جوانبخت و در انتها رد طراحی، خاطره و هنری سیاسی را در آثار ویلیام کنت‌ریج پی گرفته‌ایم و نقدی درباره‌ی کنت‌ریج را ترجمه کرده‌ایم.