ویدئو: تاریخ ضربه‌قلم (قسمت اول) – استادان کلاسیک نقاشی

de Velázquez en las Meninas
ندیمه‌ها/۱۶۵۶، دیه‌گو ولاسکز، (جزئی از اثر)

تاریخ ضربه‌قلم (قسمت اول)-استادان کلاسیک نقاشی

با صدای نازنین اصفهان‌پور

ساخته‌‌ی Jill Poyerd

اغلب پیش می‌آید که مخاطبان هنرهای جدید از سویی، و از سویی دیگر ناآشنایان با هنر، نقاشیِ پیش از دوران مدرن را تحت عنوان کلی نقاشی کلاسیک یا نقاشی بازنمایانه طبقه‌بندی می‌کنند و به این روش تکلیف خود را با آن یکسره می‌کنند. (بگذریم از اینکه اغلب این طبقه‌بندی‌ها نه برای نزدیک‌تر و آشناتر شدن با نقاشی‌ها، که برای فراموش کردن‌ و گذر کردن از آنها با وجدانی آسوده به کار می‌آید.) این‌گونه است که گویی سیر نقاشی پیش از دوران مدرن و پیش از اختراع عکاسی، جز سیری در جهت صیقل‌دادن آینه‌ی بوم برای بازتاباندنِ بهترِ واقعیت عینی نبوده است. ویدیوی پیش‌رو به خوبی نشان می‌دهد که تاریخ نقاشی کلاسیک طیف گسترده‌ و هیجان‌انگیزی از ترفندها و ابداعات تکنیکی در خدمت “تفسیر” نقاش از واقعیت است؛ و سیر تحول امکاناتی را رسم می‌کند که در طول زمان همواره بر آنها افزوده شده است، اما این لزوماً به معنای تکامل و پیشرفت‌شان نبوده، طوری که (مانند سیر تحول تکنولوژی و علم) روشی، روش‌های پیش از خود را منسوخ کند؛ اتفاقاً هر نقاشی بنا به ضروریات نگاه و ذهنیت خویش هر جایی از تاریخ هنر و استادان نقاشی را معلم و طرف گفتگوی خویش قرار می‌داده است. این ترفندها و ابداعات فرمی و تکنیکی، درخشان‌ترین و شاید مهم‌ترین جلوه‌اش را در مسئله‌ی “ضربه‌قلم” می‌یابد: ضربه‌قلم، حروف و کلماتِ نقاش‌اند برای روایت کردن جهان، نت‌های او هستند برای سراییدن موسیقی خویش.